Ereader test 2017: Kobo H2O review

ereader test 2015

Als ontwerper heb ik veel boeken ontworpen, zowel omslagen als binnenwerk. Om de typografie van een tekstueel boek – zeg een roman – echt lekker te krijgen, zijn er ongemerkt en subtiel allerlei eisen, voorwaarden en stringente richtlijnen. Op een ereader kan dit allemaal grotendeels wegvallen. Hoe leest een ontwerper een boek op een ereader? Wat vind-ie er van? Toch liever papier of niet? Hierbij mijn ereader test 2017.

Bij veel ereader tests komt een Kobo er als beste uit. De meeste uitdagingen voor ereaders zijn ook vrijwel allemaal opgelost – behalve die DRM-beveiliging, want je kan bijvoorbeeld nog steeds je gekochte boeken uit de  Apple iBook store NIET op je Kobo openen(!!!). Maar het volgende is wel allemaal opgelost:

  • Resolutie: de moderne ereaders, zoals de Kobo HD of de Kobo H2O uit deze test, zijn allemaal HD, oftewel meer dan 250 dpi. Dat ziet er goed scherp uit, alhoewel net niet zo scherp als papier. Beeldmateriaal  in drukwerk (raster) is ook 250 a 300 dpi, maar zwarte letters zijn daar 1200 tot 2400 dpi.
  • Verlichting: de Kobo H2O heeft een uitstekende achtergrondverlichting. Je hebt geen lampje meer nodig om in het donker te lezen. Veel beter dan een papieren boek. De verlichting zorgt er ook voor dat het wat donkere groen-grijzige scherm weer wit wordt, dat is mooi en leest fijn. Er zijn veel ereaders zonder verlichting. Die zou ik dus niet nemen.
  • Lezen in zonlicht: hierin is een ereader veel beter dan een iPad of tablet of laptop. Met een mat scherm, bijna even goed als papier.
  • Stroomverbruik: oneindig veel beter dan een iPad of tablet. Ik heb in 10-20% van de batterij een heel boek gelezen (Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk). Met vaak de schermverlichting ook nog aan!
  • Zwart-wit: er zit geen kleur op e-ink schermen, maar wel grijstinten. Voor tekst is dat wel okee.
  • Connectiviteit: Op deze Kobo H2O zit ook wifi, je kan er zelfs redelijk mee internetten, in zwart-wit dan. Wat mij betreft is die wifi niet eens echt nodig, een snoertje naar je laptop is ook goed: als je de reader maar gewoon als een USB-schijf kan zien, om er iets op te zetten. En dat kan dus. Dropbox-integratie mis ik wel.
  • Waterdicht: deze Kobo H2O is waterdicht. Heel prettig, buiten op het strand en zo. Want stof en zandkorrels worden zo ook afgeweerd. Ideaal.
  • Gewicht en formaat: Vergeleken met een boek – of zelfs een iPad – is dit veel lichter, compacter, en houdt het makkelijker vast. En er kunnen honderden boeken op!
    De meeste ereaders zijn helaas nogal klein: vaak 6 inch. De Kobo H2O is ietsje groter: 6.8 inch. Nog steeds erg klein. Waar blijven de 8 a 9 inch readers? Dat is pas vergelijkbaar met een boek. Want om een papieren bladzijde zit geen rand, om een ereader wel, en die moet daarom een stuk groter zijn dan een gemiddeld boek, om hetzelfde netto beeldformaat te krijgen. Ook de typografie is erg afhankelijk van het formaat. 6.8 Inch is te klein voor perfecte typografie.
    UPDATE: 8 inch ereaders zijn er nu ook. In China dan. Of deze 8 inch voor 200,- bij de Mediamarkt. Een hele grote 10 inch is er ook: de Onyx BOOX Plus voor 350,- bij Bol.

Een handige standaard zou erg welkom zijn. Gelukkig kun je die simpel en gratis zelf maken, zie mijn blog daarover.

In de meeste reviews komt een Kobo als beste uit de bus. En dat is mijn ervaring ook: dit is een gewoon een goed ding.

Tip voor Muzikanten: ereader als bladmuziek

Een ereader is helaas wat klein, maar voor muzikanten verder wel  ideaal. Goed leesbaar in alle lichtomstandigheden, geen leeslamp nodig, superzuinig met batterij, bladeren gaat beter, makkelijker en is geheel geluidloos. Verder lichtgewicht en compact, en er past ongelofelijk veel bladmuziek op.

Is er dan nog iets dat tegenvalt, in deze Ereader test 2017?

Nou, die Kobo bladert wel traag. Valt mee te leven als je je aanwent om net even wat eerder te bladeren. Een Kindle bladert sneller, maar die is gesloten, dus daar heb je sowieso niks aan.

De prijs misschien, want ik dacht voor 100 eutjes wel klaar te zijn. Maar het werd 180! Hallooo! Voor een ding dat niet eens woorden kan afbreken (zie verderop). Er zijn ook supergoedkope ereadertjes, zoals deze Yarvik/Topjoy op Aliexpress voor maar 40,-. Alleen die batterij schijnt dan weer superslecht te zijn. En dat terwijl dit type scherm nauwelijks stroom verbruikt!

De rand om het scherm is niet alleen te breed maar ook net een fractie te dik. Het werpt dan een schaduw op het scherm, waardoor je de marges net iets groter moet zetten. Dat is storend en zonde. Het scherm is toch al zo klein! Valt er nog wat af ook, door zo’n suffe schaduw.

Er zit geen nachtmodus op, met zwart beeld en witte letters. Maar het is goed leesbaar ’s nachts, dus dat lijkt mij niet echt een probleem. Wel jammer.

De screen saver. Belachelijk. Dat is nou juist zo leuk van een ereader: die blijft eeuwig op 1 scherm staan, zonder energieverbruik. Ik zou graag de huidige pagina altijd in beeld houden, zowel bij stand-by als bij UIT. Nu moet ik een onnodige screen saver kiezen. Lelijk. Slecht. Oliedom.

Ja, en dan die DRM-ellende: een Apple iBook kan je niet openen op een Kobo. Daar zit namelijk DRM op die je niet kan kraken (geloof me, ik heb alles al geprobeerd). En je kan niet inloggen op je iBooks-account in Kobo. Koop dus nooit je boeken in iBooks, want die kun je niet op je ereader lezen. Hoe gek kun je worden? Anno 2016!? Boekie lezen? Kan niet! Het drama van mijn eerste gekochte boek, in de begintijd van Bol.com staat nog vers in mijn geheugen – want die was niet te openen op een iPad. Je kan ook al geen Kindle kopen, want daar kan je uitsluitend Amazon-boeken opzetten, verder niks. Op een Kobo kan je in ieder geval allerlei formaten ebooks zetten, en pdf’s, en plaatjes, en bijvoorbeeld bladmuziek. Maar je kan er dus GEEN iBooks van Apple op zetten.

En dan de typografie: zoals ik al zei zijn er ongemerkt zoveel wetten dat dit natuurlijk wel mis móet gaan, of dat dit in ieder geval voor een ontwerper niet optimaal is. Afbreking staat om te beginnen uit! En kan ook niet eens aan! Dit is een kanjergrote misser, een show-stopper, welke gek heeft dit bedacht? Zeker in combinatie met uitgevulde kolommen: dat kan je namelijk niet eens uitzetten (afhankelijk van de code van het boek). Voor de ontwikkelaars bij Kobo niet echt moeilijk om op te lossen, want ebooks zijn in HTML/CSS en de Kobo-CSS kan dat gewoon overrulen.

Dus modificeer ik elk boek zelf, via die CSS-code: linkslijnend, niet uitgevuld, geen marges, geen lettertypes, widows/orphans uit. Ik gebruik daar het gratis programma Sigil voor. Maar dit is voor gewone stervelingen natuurlijk niet te doen. Dus Kobo, als je meeluistert: zorg dat de gebruiker de vormgeving van het boek altijd zelf kan overrulen. En voeg afbreking toe! In meerdere talen! Plus afbreekopties! En maak de rand rondom het scherm ietsje platter! Of afgeschuind! En een witte rand is natuurlijk veel mooier dan een zwarte! Pagina’s zijn toch ook wit!

De paginacijfers onderin nemen wel erg veel ruimte in, zonde van de screen real estate. Je kan dat ook niet uitzetten, behalve als je onderstaande hacks uitvoert, dan heb je Leesinstellingen > kop- en voettekst. Die mogelijkheid zou ik graag altijd willen hebben, en met wat meer opties. Bijvoorbeeld minder marge rondom de paginacijfers, of een voortgangsbalkje in plaats van cijfers. Op een ereader mis je de dikte waarmee je voelt hoever je in het boek bent. Een balkje onderaan, zoals in iBooks, neemt weinig ruimte in en lost dat aardig op.

Die marge onderaan is ook afhankelijk van de weduwen-en-wezen instelling. Die staat standaard op bijeenhouden: 2 zo te zien. Dat is op zich wel mooi, maar ik heb dat liever uit, omdat het scherm zo klein is. Door dit regeltje CSS toe te voegen kan dat uit:
p { widows: 1 !important; orphans: 1 !important; }

De keuze uit lettertypes is ook nogal beperkt: alleen de Georgia vind ik goed. Ik mis hier iets bijzonders, bijvoorbeeld de Dolly (de mooiste letter ter wereld) of de Bookerly van Amazon.

Het snoer is een standaard Micro USB Data kabel. Zo’n zelfde kabel is er ook zonder “Data”, waarmee je alleen kan opladen. NIet elke snoertje zal het dus doen, ook al past het.

Nog een detail: het toetsenbord heeft een lelijke rare indeling. Waarom niet gewoon een standaard indeling?

Een PDF werkt ook op de Kobo. Leuk, maar het scherm is daar veel te klein voor, je kan het niet kantelen, en zoomen gaat lastig. Dus een PDF is niet te doen. Voor magazines geldt hetzelfde. Daar heb je echt een iPad voor nodig.

Wat vinden jullie? Laat maar weten in de comments!

Nog een paar geinige details

  • Met lang-klik op een woord krijg je een woordenboek. Heerlijk, vooral bij anderstalige teksten zoals Engels. Meerdere talen kun je gewoon aanzetten. Er zit zelfs een vertaalfunctie bij.
  • Je kan met lang-klik ook notities toevoegen.
  • Als je verticaal schuift over de linkerkant van het scherm regel je de verlichting. Alhoewel er soms een rare vertraging inzit, dus niet echt snappy.
  • De dikte van de letters kun je heel precies instellen. Bij grotere letters is het bijvoorbeeld mooier om ze wat dikker te maken, kleine letters zijn juist mager lekkerder leesbaar. Dit is vergelijkbaar met de afstelling van de drukpers, vroeger, met meer of minder inkt. Prachtig functioneel detail.
  • Tap rechtsboven om een ezelsoor te maken (oftewel een bookmark).
  • Kort tappen in het midden geeft het menu. Vegen om te bladeren kan, en tappen om te bladeren kan ook.

Tjeezus, maar géén afbreking… anno 2017… in een léésboek…

 

 

 


Het maken van epubs

Niet alleen in ereaders zelf zitten nog veel onvolkomenheden: ook het maken van een epub zou beter kunnen, zie mijn handleiding epub maken.

UPDATES / HACKS

Ik zal gaan proberen om afbreking op te lossen via dit soort handelingen:
http://www.mobileread.mobi/forums/showthread.php?t=203310
https://bugs.launchpad.net/calibre-kobo-driver/+bug/1204907
http://www.mobileread.mobi/forums/showthread.php?t=82265&page=23

Vooraf even een andere manier

Je kan ook het volgende doen, in plaats van die Patches, dat is makkelijker:
Op de Mac: Toon systeembestanden door in de Terminal dit in te plakken:

defaults write com.apple.finder AppleShowAllFiles -boolean true ; 
killall Finder

Later kan je dit weer uitzetten met

defaults write com.apple.finder AppleShowAllFiles -boolean false ; 
killall Finder

Als je de Kobo aan je Mac hangt zie je nu de verborgen bestanden. Met Texteditor kun je het bestand .Kobo > Kobo > eReader.conf  openen en bewerken. Voeg onderstaand toe; dat haalt de kop- en voettekst weg. Want wie wil er in Godsnaam op elke pagina weten welk boek hij aan het lezen is?

[FeatureSettings]
FullScreenReading=true

En voeg onderstaand toe aan de [Reading] section, dan update het scherm pas na 90x bladeren, dat is sneller, mooier en spaart stroom:

numPartialUpdatePageTurns=90

Updates, Patches en Hacks

Je kan allerlei Patches toevoegen, een beetje vergelijkbaar met jailbreaken. Nogal complex en het staat nergens goed beschreven. Ik zal hieronder een poging wagen. Die patches voegen wel handige dingen toe. Zo kan je de paginacijfers veranderen of weghalen, de weduwen-en-wezen (orphans and widows) en marges beter afstellen, de typografie van de uitgever overrulen, en mogelijk ook de afbreking aanzetten. Dat laatste is alleen nog niet gelukt bij mij. Ook een mailtje naar Kobo zelf heeft niets opgeleverd.

Patch-instructies vond ik hier:
http://www.mobileread.com/forums/showthread.php?t=259758
Vertaald in het Nederlands, voor een Mac:

  1. Verbind je Kobo (met firmware 3.15.0) aan je computer.
  2. Download patch_kobo_3150.zip
  3. Download Kobo firmware 3.15.0 voor jouw device en zet de zip in de 3.15.0_source/ subdirectory van de patch
  4. Lees alle *.patch files in the 3.15.0_source/ subdirectory. Wijzig naar wens,  zoals (patch_enable=`yes`) of (patch_enable=`no`).
  5. Toon systeembestanden via de Terminal:
    http://www.idownloadblog.com/2014/08/04/how-to-show-hidden-files-folders-finder-mac/
  6. Plak dit in de Terminal:
    (Verander Downloads evt als het bestand ergens anders staat):

    cd Downloads/patch_kobo_3150/

    En dan:

    ./3.15.0.sh
  7. Als er geen errors zijn is je KoboRoot.tgz is nu aangepast. Kopieer die dan terug naar de .kobo directory op je ereader.
  8. Koppel je ereader los. Die begint dan te updaten en start opnieuw op.

1 Reactie

  1. Hoezo alleen Amazon boeken met een Kindle?
    Met Callibre (gratis) zet je zo dat format op je Kindle (heb al jaren een Paperwhite waar ik heel blij mee ben hoor, destijds uit de USA laten komen, tegenwoordig gewoon in NL te koop)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *