Zonnepaneel met 12V Lood-accu? Regelpaneel instellen!

Een zonnelader is een zonnepaneel + accu + regelpaneel. Maar hoe moet je dat regelpaneel ofwel de Solar Controller instellen? Lood-accu’s zijn er in verschillende soorten. De juiste informatie is moeilijk te vinden, vaag en tegenstrijdig. Hier tips en informatie. 

Er zijn er grofweg vijf types loodaccu, die allemaal andere specificaties hebben, die ook nog eens per fabrikant anders kunnen zijn :

  1. FLOODED14,6V (= wet cell = vented cell) – dit is het oude type accu, zo een die je met gedistilleerd water moest vullen, en die je niet scheef kon houden, maar wel af en toe moest bewegen. Er zit vloeibaar accuzuur in. Je moet ‘m ventileren, want er komt waterstof-gas uit.
  2. SEALED14,4V (= Dry Cell = afgesloten = VRLA = met ventiel = onderhoudsvrij) – dit is een verbeterd model. Je hoeft deze niet bij te vullen, vandaar onderhoudsvrij. Hij moet ook geventileerd worden, want er komt ook waterstof-gas uit. Je moet ‘m ook af en toe een beetje bewegen om het accuzuur te verspreiden. Voordelig qua prijs. Dit is het normale model.
  3. GEL14,2V – Het accuzuur zit nu in een dikke gel. Nieuwer en beter, deze kan tegen beweging, trilling en kou en hoeft ook niet rechtop.
  4. AGM14,8V (= glasmat, nieuwste type). De gel-vloeistof zit nu gefixeerd tussen glasmatten. Je kan deze dieper ontladen dan Gel-accu’s en je kan deze ook sneller (en verder) opladen. Nieuwste, duurste en beste type. 14,6v kan bij deze accu ook, dus een regelpaneel kan op “flooded“.
  5. Calcium accu, kan ook op 14,8V. Sommigen zeggen zelfs 16V. Sealed en onderhoudsvrij. Deep Cycle; Houdt de lading lang vast. Semi-tractie, voor boten. Kan op de stand “flooded“.

Dat max-laad-voltage betekent tot hoever je ‘m op mag laden, en dat is bij elk type anders. Als die laadspanning te hoog is “kookt” de accu kapot (kookt niet echt, het borrelt en sist, chemisch). Als de spanning te laag is raakt de accu niet vol.

De volgorde van de bekabeling

Let op de Plus en de Min

  1. Eerst de kabels van de accu naar het regelpaneel.
  2. Dan stel je het regelpaneel in, zie hieronder.
  3. Dan doe je de kabels van het zonnepaneel in het regelpaneel.
  4. Dan de apparaten / verloopstekkers in de uitgang.

zonnepaneel laadregelaar 12v 24V, 10 20 of 30A, met 2xUSB

Op regelpanelen zoals deze hierboven gaat instellen zo:

12V loodaccu instellen regelpaneel discharge stop

Klik de linkse menuknop totdat je b1 zit staan. Kies daar het type met langklik op menu, en dan met de andere knoppen door de opties. B1 is Sealed. B2 is Gel. B3 is Flooded en gebruik ik ook voor AGM en Calcium. Langklik het menu om te bevestigen.

Dan de Float charge. Dit is het Voltage voor onderhoud, via druppelladen als de accu lange tijd niet gebruikt wordt. Bij mij de standaard 13,7.

Daarna de Discharge Reconnect. Als het Voltage te laag wordt gaat de Uitgaande stroom UIT, en die gaat weer AAN als de accu weer wat voller is geladen: Bij mij 12,7.

De volgende stap in het menu is die Discharge Stop:

Accu instellen op het regelpaneel: Discharge Stop

De Discharge Stop betekent tot hoe ver een accu leeg mag raken. Het regelpaneel stopt met ontladen voordat de accu te leeg raakt, want dan gaat-ie kapot. Ook op dit punt is elk type accu anders. Hoe hoger je deze Discharge Stop zet, hoe langer de accu meegaat. De standaard is 10,7V. Dat is laag. Hoe hoog moet je per accu opzoeken. Heel raar dat dat niet op de accu staat. Ik had bijvoorbeeld 11,5V als advies gekregen voor mijn 105Ah boot-accu (type: Sealed / Calcium, wat ook al nergens staat). Maar 11,5 kan niet op dat kleine regelpaneel, die ging tot 11,3V.

Timer

Zo stel je in hoeveel uur hij na zonsondergang nog AAN blijft. 24 betekent altijd AAN. 0 betekent alleen ’s nachts AAN, tussen zon-onder en zon-op. Handig voor verlichting.

Regelpaneel (Solar controller) PWM

Een PWM regelpaneel zoals hierboven is hier in 6 capaciteiten te koop, van 10A tot 60A. Onder de 100W is 10A okee. Die kost 6 euro. De grote drie modellen (40, 50 en 60A) hebben meer instellingen en mogelijkheden. Kost rond 15 euro. Alle modellen hebben 2xUSB met snelladen (3A 15W).

Links het display van de grotere modellen 40 tot 60A. Rechts van de 10 / 20 /30A modellen.

Tip: de grote drie hebben een uitgebreid display, makkelijk in te stellen, en met  stroommeter, zodat je kan zien of alles goed werkt. Op die kleine drie kan dat niet.

UITLEG over het grote paneel, links, op volgorde:

  1. Voltage van het systeem
  2. Ampere uit zonnepaneel (PV) (x12V = Wattage) met decimaal, dus precies
  3. Ampere verbruik (x12V = Wattage) met decimaal, dus precies
  4. Afgegeven capaciteit door zonnepaneel in Ah
  5. Opgenomen capaciteit door accu in Ah
  6. Bij welk Voltage stopt zonnepaneel met laden (PV OFF) – INSTELBAAR
  7. Voltage van accu (hoe vol is-ie)
  8. Discharge Stop: onder dit Voltage stopt de accu – INSTELBAAR
    (bij deze kan het ook hoog zoals 11,5)
  9. Timer voor verlichting (zie hierboven) – INSTELBAAR

Manual van de grotere versie (40 /50 /60A). Klik voor een vergroting
Boven de kleine, onder de grote. De grote hebben een veel uitgebreider display. En een thermometer.

MPPT T20 regelpaneel manual / gebruiksaanwijzing

Nog beter is een MPPT regelpaneel zoals deze T20 (18,-). De T20 is voor zonnepanelen van 100–260W, ook voor meerdere in serie. Met een MPPT-regelpaneel haal je meer rendement uit je panelen. Tot wel 30% meer. Getest en goed bevonden. Aanrader!

Je kan ‘m makkelijk instellen. Zie hieronder. De Discharge Stop kan hier ook hoger.

Het losse stekkertje kan in de Thermo-ingang. Dan geeft hij de temperatuur aan. Je moet eigenlijk de temperatuur van de accu zelf meten. Nu meet hij de temperatuur van het regelpaneel. Ook goed. In de winter, rond vriespunt, moet een 12V accu 0,8V voller worden gehouden. En bij hitte, rond 40 graden juist 1,5V lager. Dat gaat met dit paneel automatisch.

Het knopje rechtsboven is AAN en UIT. Ik heb er een auto-verdeelstekker USB van de ACTION in. Het rode lampje toont of de stroom AAN staat. Handig.

MPPT solar controller regelpaneel zonnepaneel

Dat thermo-stekkertje krijg je erbij, en die moet er in, anders geeft hij geen temperatuur aan. Bedoeld voor een externe thermometer.

MPPT T20 regelpaneel manual / gebruiksaanwijzing

Voorbeeld hierboven: de zon levert nu 8A (zonder decimaal. Doe x12 voor Watt). De accu heeft nog 13V. Het verbruik is nu 0A en de stroom staat nu UIT.

De rest is instelbaar:

1 Uur na Zon ONDER gaat de stroom UIT. Daarna 5 uur PAUZE
en dan de stroom weer AAN gedurende 5 uur.

De accu wordt niet voller geladen dan 13,8 (PV off, bij mij op 14,8)
De accu wordt niet verder ontladen dan 11,8 (Load off, hoe hoger hoe beter voor de levensduur)
Als de accu weer tot 12,8 opgeladen is gaat de stroom weer AAN (Load on).

Om de 10 seconden toont hij even de temperatuur (17 graden) en het percentage van de accu (88%)

USB via verdeelstekker

Er zit geen USB op op dit paneel. Maar je kan er een verdeelstekker van 3 euro van de ACTION in doen, met 2x USB + 2x car plug. Je knipt de sigaret-plug eraf, en doet de Plus en Min direct in de uitgang van het regelpaneel. (Er zit dan geen zekering meer in). Het rode lampje is handig want daarmee zie je of de stroom van het hele systeem AAN staat.

Rechtsonder de car charger met 2x USB van de ACTION. Links ervan de car charger naar de koelbox
Rechts de beide car chargers, samen op de uitgang.

Accu’s parallel: 12 Volt met dubbele capaciteit

Je kan meerdere accu’s (en zonnepanelen) combineren. Dat kan parallel of in serie of een combinatie daarvan.  Neem dan altijd volledig identieke accu’s, en laad ze eerst helemaal vol.

accus-parallel-geschakeld
Twee of meer IDENTIEKE accu’s met de PLUS op de PLUS: dat is parallel, het blijft dan 12V, maar met dubbele capaciteit

Accu’s in serie: 24 Volt

accus-parallel-en-of-in-serie-schakelen
Twee (of meer) IDENTIEKE accu’s met de PLUS op de MIN: dat is in serie, en dan heb je dubbel voltage: 2×12=24V

Accu’s parallel in serie: 24 Volt met dubbele capaciteit

accus-in-serie-parallel-geschakeld

Equalization / Conditioning / Revitalising

Equalization kan betekenen: het gewone opladen van de acu, waarbij je boven een bepaald percentage gaat druppelladen. Maar het kan ook betekenen: een reparatie van de accu, door hogere voltages gedurende een bepaalde tijd op bepaalde momenten, waardoor je de interne elementen schoonkookt. De accu gaat dan borrelen en sissen. Dat is voor elk type accu anders, zelfs per fabrikant. Helaas nogal onduidelijk allemaal hoe dat precies werkt, wanneer dat moet en wat er bij elk type dan precies anders is, hoe lang, welk voltage.

USB-C

USB-C kan met een car socket (1,-) en een USB-C car charger 30W (5,-). Alhoewel dit net geen 20W geeft, en je net geen MacBook kan opladen. Dat kan wel met een USB-C powerbank. En die kan je weer opladen met de USB-C car charger! Kan ook met Micro-USB (15W).

car socket sigaretaansteker vrouwtje female 12v loodaccu

12v accu USB-C 30W

Lood-accu altijd vol achterlaten

Als je een lood-accu lange tijd niet gebruikt – bijvoorbeeld in de winter – dan moet je ‘m vol achterlaten, want hij lekt altijd wat stroom, en als hij te leeg raakt is-ie meteen kapot. Of laat het zonnepaneel er in, als onderhoudslader.

  • Een volle accu zal pas bij -25°C bevriezen, een lege accu bevriest eerder al. Een bevroren accu kan je weggooien.
  • Rond 0 graden vrieskou moet je 5% verder / hoger opladen, oftewel +0,7V.
  • Bij 40 graden hitte juist 10% lager.
  • Een totaal lege accu eerst 2 a 3 uur voorzichtig laden met 12v en niet meer.
  • Een goede lader voor een 12V/7Ah lood gel accu (of SLA) heeft een eindspanning van 13,8V en een laadstroom van maximaal 3,5A (2A is beter).  Dan kan hij ook aan de lader blijven.
  • Tijdelijk snelladen kan zelfs met 14,7V voor een 12V accu, maar niet langer dan ongeveer 12-24 uur achterelkaar, en alleen bij cyclisch gebruik, dus als hij daarna ook weer ontladen wordt.

12V bekabeling en MC4-stekkers

Voor de bekabeling moet je niet te dun elektra-snoer gebruiken. De bekabeling kan ook niet al te lang zijn bij gelijkstroom, vanwege stroomverlies. Maar in een normaal huis kan het allemaal makkelijk. Het hoeft ook maar twee-polig te zijn, want voor 12V of 24V heb je geen aarde nodig. 12V Snoer kan je bijvoorbeeld hier kopen. (17,- voor 25 m).

12v kabel snoer 2-polig elektra gelijkstroom

De stekkers van de grotere 100W zonnepanelen zijn meestal waterdichte MC4 connectors. Die kan je hier kopen (10 paar voor 6 euro). en die zijn IP67 Waterdicht. Je moet de dikte van de kabel checken, en aanpassen op de stekkers, anders is het niet waterdicht:

MC4 connector stekker zonnepaneel waterdicht

Led verlichting

Neem bijvoorbeeld 12V LED zoals deze Led lampjes van 3W tot 6W met een G4 fitting. Dat is supergoedkoop, nog geen euro, en vervangt perfect een 20W tot 50W oude gloeilamp. Warm White is natuurlijk het mooist. De G4 fitting kost ook bijna niks, 40 cent per stuk. Je hoeft ook niks te solderen. Een schakelaar is bijvoorbeeld deze voor een euro. Of deze, met stekkertjes eraan. Er zijn ook 5V USB Led-strips met afstandsbediening. Superleuk, handig en mooi. LED-strips zijn er ook zonder USB, meteen in 12V.

led lamp g4 bulb

led lamp fitting g4

Koelkast of koelbox op 12v

Zie de blog over diverse mogelijkheden voor een Zonnelader-set met koelbox

 


Zie ook de blog over LED TL buizen op 220V.

Zie ook de blog over USB-C.

En zie de blog over draagbare zonneladers.

En de blog over grotere zonneladers

En de handleiding om zelf een zonnelader-set te maken

Straks in de toekomst wordt alles 12v / 24V

8 Reacties

  1. Ik heb dezelfde blauwe ogen controller maar op B3 wordt nog steeds 14,4V aangegeven.
    Instelling gedaan met paneel er al aan.

Geef een reactie