– Update: 30 september 2025 –

AI-diensten zoals ChatGPT en Gemini worden steeds populairder. Het is niet meer te stoppen; je kan er maar beter mee leren omgaan. Maar ze zijn wel allemaal Amerikaans, of Chinees. De enige grote Europese AI is LeChat van Mistral.

Leuke naam, LeChat, maar wel heel onhandig, qua uitspraak.

Het staat hier op Mistral.ai en het werkt goed, zie de testjes hieronder. Maar Google Gemini wordt wel steeds beter, uitgebreider, met betere integratie, betere bronvermeldingen en de meest recente data. Het zit nu ook in Android, het meest gebruikte OS ter wereld.

Dus de Assistent kan daar niet alleen al je vragen beantwoorden, maar ook je apparaten en verlichting bedienen, email en appjes samenvatten en voorlezen, je tv en muziek bedienen en je afspraken in je agenda zetten. Dat kan geen andere AI. Ik heb dat nu een maand getest op mijn spotgoedkope Android en het werkt echt super, ook met Android Auto en Google Home.

Waar komen al die AI’s vandaan?

• ChatGPT / Dall-E / Sora: van OpenAI, Amerikaans, gefinancierd door Microsoft, NVidia en Oracle, Sam Altman is de topman, data op MS Azure-servers en Oracle
• Google VEO 3, NotebookLM, Gemini, Nano Banana, Bard: dat is allemaal Google
• Claude / Anthropic: Amerikaans, gefinancierd door Amazon (Jeff Bezos) en Google
• Meta Ai: Amerikaans, van Meta / Facebook / WhatsApp / Instagram / Mark Zuckerberg. Maar Meta heeft ook open source: Llama.
• CoPilot: Amerikaans, van Microsoft
• FireFly: generatieve AI, Amerikaans, van Adobe
• Grok: Amerikaans, van xAI van Elon Musk
• DeepSeek: Chinees, maar wel volledig open source – als enige! De kleinste en zuinigste, je kan de code downloaden / bekijken / veranderen en dus ook lokaal draaien, zonder inmenging van overheden, veilig en anoniem
• LeChat / Mistral: de enige grote Europese, uit Frankrijk, half open source, met Nederlandse investeringen van ASML

Kost AI veel stroom en waar gaat je data heen?

Ja, het kost veel stroom en je data gaat online naar de servers. Maar veel AI kan je ook lokaal draaien. Dat kost nauwelijks stroom, je hebt geen internet nodig en je data gaat nergens heen. Deze modellen kan je bijvoorbeeld lokaal draaien:

• Llama 3: open-source modellen van Meta.
• Mistral: van het Franse bedrijf Mistral AI.
• Gemma: open-source modellen van Google.
• Phi-3: van Microsoft.

Zo schakel je Gemini in op Android

Open de Google-app. Tik rechtsboven op je profielfoto > Instellingen > Google Assistent. Tik op “Digitale assistenten van Google” en dan op Gemini. Volg de instructies.

Of ga naar Instellingen > Google > Alle services > Google Assistent > De digitale assistenten van Google.

Google heeft nu ook troeven in handen met Notebook LM en met de AI-videodienst VEO 3, die allebei verbluffende resultaten tonen. Met VEO 3 kan je ai-video’s maken met een prompt, nu ook in het Nederlands:

En met Notebook LM kun je allerlei documenten uploaden die je dan met AI kan doorzoeken, samenvatten of omzetten naar podcasts, lessen en presentaties:

Google lijkt nu dus al winnaar in de AI-race. Daar kan ook niemand tegenop. Maar het blijft Amerikaans, en dat is reden  genoeg om ook Europese AI te gebruiken: Lechat van Mistral dus. Maar spreek je dat nou op z’n Engels of op z’n Frans uit? Of noemt iedereen het toch Mistral?

Anyway, ik vergeleek ChatGPT, Gemini en LeChat even met elkaar, met deze prompts:

1. maak een liggende afbeelding zonder tekst voor een artikel met als onderwerp ‘Gebruik ook eens Europese AI: LeChat van Mistral’.
2. wat zijn de kansen op een dodelijk ongeval op de motor vergeleken met de auto
3. hoe spreek je lechat uit

Hieronder de output zonder aanpassingen, dus ook de opmaak is van AI. De afbeelding heb ik er telkens boven gezet:

---

---

---

ChatGPT

2. De testprompt over motorrijden:

De kans op een dodelijk ongeval op de motor is aanzienlijk hoger dan in een auto. Hier zijn een paar belangrijke feiten die dit verschil illustreren:

Vergelijking motor vs. auto – kans op dodelijk ongeval

• Motorrijders lopen per kilometer een 20 tot 30 keer hoger risico om te overlijden dan automobilisten.
• In Nederland blijkt uit cijfers van het CBS en de SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) dat:
  • Motorrijders vormen slechts een klein percentage van het totale verkeer, maar maken een relatief groot deel uit van de verkeersdoden.
  • In verhouding tot het aantal gereden kilometers is de kans op overlijden met de motor ongeveer 25 keer groter dan met de auto.

Waarom is motorrijden gevaarlijker?

• Geen carrosserie of kreukelzones: minder bescherming bij een botsing.
• Minder zichtbaarheid in het verkeer (andere weggebruikers zien motorrijders vaak niet goed).
• Meer gevoelig voor weersomstandigheden en wegomstandigheden (gladheid, wind, grind).
• Risico op ernstig letsel of overlijden is veel hoger bij een val of botsing.

Voorbeeld (Nederland):

• In 2023 kwamen er bijvoorbeeld zo’n 45 motorrijders om het leven, terwijl het aantal overleden automobilisten rond de 200 lag.
• Motorrijders leggen echter véél minder kilometers af dan automobilisten, waardoor het risico per kilometer veel hoger ligt.

Conclusie:

Motorrijden is statistisch gezien veel gevaarlijker dan autorijden, vooral wat betreft de kans op een dodelijk ongeval. Het dragen van beschermende kleding, defensief rijgedrag en extra rijtraining kunnen de risico’s wel helpen verlagen.

Wil je ook cijfers of risico’s in een ander land (zoals België of Duitsland), of wil je weten hoe je het risico als motorrijder kunt beperken?

3. Hoe spreek je lechat uit

“Lechat” spreek je uit als:

[lə-ʃa] — fonetisch in het Nederlands: luh-SJA.

• “Le” klinkt als het Franse lidwoord le — een doffe “luh”.

• “Chat” (Frans voor “kat”) spreek je uit als “sja”, met een zachte “sj”-klank zoals in “sjalen” of “show”.

Dus: luh-SJA.

---

---

---

LeChat van Mistral – uit Frankrijk

2. De testprompt over motorrijden:

De kans op een dodelijk ongeval op een motorfiets is aanzienlijk hoger dan in een auto. Volgens verschillende studies en statistieken is het risico om te overlijden bij een motorongeval per gereden kilometer ongeveer 20 tot 30 keer hoger dan bij een auto-ongeval. Dit komt door verschillende factoren, zoals de gebrekkige bescherming die een motorfiets biedt in vergelijking met een auto, de grotere kans op letsel bij een botsing en de hogere blootstelling aan gevaren op de weg.

Hier zijn enkele redenen waarom motorrijden gevaarlijker kan zijn:

1. Gebrek aan bescherming: Motorrijders hebben geen carrosserie of airbags om hen te beschermen bij een botsing.
2. Zichtbaarheid: Motorfietsen zijn kleiner en minder zichtbaar voor andere bestuurders, wat het risico op aanrijdingen verhoogt.
3. Stabiliteit: Motorfietsen zijn minder stabiel dan auto’s, vooral bij slechte wegomstandigheden of bij hoge snelheden.
4. Weersomstandigheden: Motorrijders zijn meer blootgesteld aan weersomstandigheden zoals regen, wind en gladde wegen.

Het is altijd belangrijk om veiligheidsmaatregelen te nemen, zoals het dragen van een helm en beschermende kleding, en defensief te rijden om het risico op ongelukken te verminderen.

3. Hoe spreek je lechat uit

---

---

Gemini van Google

2. De testprompt over motorrijden:

Over het algemeen is de kans op een dodelijk ongeval op de motor aanzienlijk hoger dan in een auto. Dit komt door verschillende factoren:

• Gebrek aan bescherming: Motorrijders hebben geen beschermende kooiconstructie, airbags of gordels zoals in een auto. Ze zijn directer blootgesteld aan de impact bij een ongeval.
• Kwetsbaarheid: Motoren zijn minder stabiel dan auto’s en kunnen gemakkelijker omvallen door kleine obstakels of oneffenheden in het wegdek.
• Zichtbaarheid: Motoren zijn kleiner dan auto’s en worden soms minder goed opgemerkt door andere weggebruikers, wat de kans op aanrijdingen vergroot.

Verschillende bronnen geven concrete cijfers, hoewel deze enigszins kunnen variëren afhankelijk van de gebruikte methodologie (bijvoorbeeld per afgelegde kilometer of per geregistreerd voertuig):

• EenVandaag (2018): Een motorrijder heeft in Nederland ongeveer 30 keer meer kans op een dodelijk ongeval per afgelegde kilometer dan een automobilist. Voor een zwaar ongeval (met letsel) is dit zelfs 57 keer meer.
• Letselschadeadvocaat.nl: Elk jaar overlijden ongeveer 60 mensen als gevolg van een motorongeluk, en het aantal doden is 28 keer zo hoog als het aantal doden door een auto-ongeluk.
• Motorcycle Safety Academy: Motorrijders lopen 25 keer meer risico dan in de auto. Voor jonge, beginnende motorrijders kan dit risico nog veel hoger zijn (tot 175 keer).
• Amerikaanse statistieken (NHTSA): Motorrijders hebben ongeveer 27 tot 28 keer meer kans om te overlijden bij een ongeval dan automobilisten, per afgelegde voertuigmijl.

Kortom, hoewel het aantal motorongevallen in absolute aantallen lager is dan auto-ongevallen (omdat er minder motoren zijn en ze minder kilometers afleggen), is de kans op ernstig letsel of een dodelijke afloop per ongeval of per afgelegde kilometer significant hoger voor motorrijders.

3. Hoe spreek je lechat uit

De naam “Lechat” spreek je uit als “Luh-sjah”.

Hier is een uitsplitsing om het duidelijker te maken:

• “Le”: Dit klinkt als het “luh” geluid in het Nederlandse woord “de”.
• “chat”: Dit klinkt als “sjah”, vergelijkbaar met de “sja” in het Nederlandse woord “sjabloon” of “champagne”. De ’t’ aan het einde wordt niet uitgesproken.

Dus, samen klinkt het als “Luh-sjah”.

Mijn conclusie is dat Gemini de beste is, vooral door betere bronvermelding, maar dat LeChat ook best goed is, met als grote voordeel dat het Europees is. En bij het plaatje was LeChat zelfs verreweg de winaar.

Vraag 3 hadden ze allemaal fout want buiten Frankrijk zegt iedereen “Luh-Tsjet”. Maar Gemini was wel de winnaar geweest, door de beste uitleg.

Abonneren en meldingen

Wil je een Email bij nieuwe blogs? Dat kan met de knop “Volgen“.
Wil je Meldingen, zowel bij updates als bij nieuwe blogs? Dat kan in je browser (meestal in de adresbalk).
REACTIES: bij voorkeur onder de blogs, dan hebben anderen er ook wat aan :)