Zonnepanelen op je dak – anno 2022

– Update: 26 september 2022 –

Hoe zit het nou, anno 2022, met die zonnepanelen op je dak? Wat is de terugverdientijd, hoe zit het met subsidie? Destijds in 2016 heb ik het met mijn buren aangeschaft. Die zonnepanelen waren in zeven jaar terugverdiend. Nu kan dat zelfs in twee jaar, want elektra is nu minstens drie keer duurder. De gunstige salderings-regel wordt stapje voor stapje afgebouwd, maar blijft nu wel twee jaar langer tot 2025. Een vorm van salderen blijft altijd bestaan, ook al wordt het iets ongunstiger dan nu. Dus hoe eerder je zonnepanelen plaatst, hoe beter.

Eerst maar eens een rekenvoorbeeld:

Zes grote zonnepanelen (1,70 x 1 meter, 280–330 Watt per paneel) leveren tesamen bijna 2000 kwh per jaar. Dat leverde je toen 450 euro per jaar op. Inmiddels wel 1.300 euro per jaar, want stroom is nu ongeveer drie keer duurder geworden.

De gehele installatie kost bij een gerenommeerde installateur (zoals Zonenco of Zonnefabriek) zo’n 3.000 euro ex btw (de btw krijg je terug), inclusief alles. Montage, omvormer, monitoring via app, materiaal, panelen, bedrading, aanpassing aan je meterkast, alles. Met garantie (25 jaar) en de best geteste panelen (Solarworld of Sunpower). Informatie over panelen is te vinden op zonnepanelen.net.

Je kan ook alles zelf doen, met bijvoorbeeld 14 grote 325W-panelen, omvormer en montagemateriaal voor €4.000,-. Als je ook een elektrische auto wil opladen heb je namelijk zeven panelen extra nodig. En voor een warmtepomp tien panelen extra. Gemiddeld dan.

Je kan ook altijd meedoen met gezamenlijke zonnepanelen in je buurt: via de SCE (voorheen Postcoderoos).

Eisen zonnestroom per april 2021

Iedereen die zonnestroom aan het stroomnet wil verbinden, moet nu op ‘energieleveren.nl‘ de grootte van het systeem (in kiloWatt, kW) invullen, en het merk en model van een goedgekeurde omvormer: zie deze lijst.

Ons voorbeeld uit 2016

Wij hadden in 2016 gekozen voor Zonnefabriek, en na zes jaar kunnen we stellen dat alles perfect volgens belofte loopt. Onze panelen zijn de zeer goed geteste Amerikaanse Sunpower E20 en die blijven inderdaad goed scoren.

Wij verbruiken per huis ongeveer 2.000 kwh per jaar, dus met die 6 panelen hebben we vrijwel alle stroom gratis (we koken op gas en we hebben stadsverwarming). In zeven jaar terugverdiend. Nu dus zelfs in twee jaar, met de huidige hoge stroomprijs. En de panelen blijven minstens 25 jaar goed.

Hier een overzicht hoeveel stroom een apparaat verbruikt. Als je stroom wil besparen: neem dan een zuinige A-label koelkast. Gebruik LED-lampen, een laptop in plaats van een desktop, neem een zuinige tv, en vervang je oude wasmachine en -droger. En blijf op gas koken. Zie ook dit artikel over energie-besparing.

De btw krijg je terug, als je geen ondernemer bent. Ben je wel ondernemer, dan kan je alles op naam van een huisgenoot zetten die geen ondernemer is. Dan moet je ook je stroom-abonnement op die naam zetten. Dit kun je ook allemaal laten doen, door Zonnefabriek of een andere installateur, en daar betaal je dan iets voor.

KWH, wat is dat?

1 KWh (kiloWatt / hour) betekent dat je 1 uur lang een 1000 W apparaat (1KW) kan laten draaien. Of 1 uur lang 10 apparaten van 100 W. Op een zonnige dag leveren mijn 6 panelen 11 KWh, en op een slechte dag 2 KWh. De omvormer mag net onder het vermogen van de panelen presteren, dan is de opbrengst het hoogst.

Het piekvermogen van de 6 zonnepanelen is 2000 Watt (in de praktijk 1500 Watt). Dat levert in de praktijk 2.000 KWh per jaar op, genoeg voor een gemiddeld zuinig huishouden.

Maar de zon schijnt toch niet de hele dag? En overdag heb je toch juist minder stroom nodig? Wat heb je er dan aan? En in de winter dan, of met bewolking? Moet je dan geen enorme grote dure thuis-accu hebben? Of zo?

Nee, dat hoeft allemaal niet, dankzij voordelen die we in Nederland hebben. Ten eerste het salderen. Dat betekent dat je meter terugloopt  als de zon schijnt. Overdag met veel zon leveren  je panelen veel meer stroom dan je verbruikt, en dat vloeit dan terug in het elektriciteitsnet. Jij laadt het stroomnet dan op, en jouw stroommeter loopt dan terug. ’s Nachts en in de winter loopt je meter weer de andere kant op. Je meter kan dan zo op nul blijven staan. Zo heb je dus ook geen dure accu nodig: het stroomnet is eigenlijk je accu.

Dit werkt ook bij een slimme meter: dat is een digitale meter die aparte meters heeft voor verbruikte en opgewekte stroom. In de toekomst wordt jouw verbruikte stroom steeds iets duurder dan jouw opgewekte stroom, maar het volledig salderen is nu weer met twee jaar verlengd tot 2025. En ook al wordt het salderen iets ongunstiger, er zal altijd een vorm van salderen blijven. Er komen zelfs nieuwe verdienmodellen bij:

Thuisaccu’s worden slimmer. Op de momenten dat stroom goedkoop is laadt die automatisch je accu op. De prijs van stroom is soms zelfs negatief (bijvoorbeeld als er heel veel wind is): dan kan je zelfs verdienen als je stroom afneemt, en in je accu opslaat.

In het buitenland is zo’n salderings-regeling er niet overal. Bijvoorbeeld in Spanje: daar hebben ze dan ook nauwelijks zonnepanelen. En dat met die zon daar! Zonder zo’n regeling verdiende je de investering in zonne-energie pas in 15 jaar terug, maar met goedkope panelen of met een 12-24 Volt systeem met gewone accu’s kan dat ook veel sneller. En nu in 2022 is de terugverdientijd sowieso maar iets van twee jaar geworden, door de hoge stroomprijs.

Ten tweede: als je meer stroom levert dan je verbruikt, kan je geld verdienen. Greenchoice geeft hier een redelijke prijs voor, andere maatschappijen betalen minder. Overstappen dus! En hopen dat Greenchoice over 10 jaar ook nog steeds die redelijke prijs uitbetaalt. In Duitsland moeten de maatschappijen verplicht een redelijke prijs betalen – geen wonder dat Duitsland enorm voorop loopt met zonnepanelen. Daar kan je er dus gewoon geld mee verdienen.

Bij de Consumentenbond kun je zien wie écht groene stroom aanbiedt. De koplopers zijn Current, Om en Pure Energie. Maar ook Vandebron, Powerpeers, Huismerk EnergieGreenchoice, Eneco en HVC zijn goed. Er zijn helaas ook veel vervuilende aanbieders, zoals Nuon. Ik ben dus ook overgestapt, in mijn geval naar het Zweedse Powerpeers (Vattenfall). UPDATE: dat is inmiddels onderdeel van NUON…

zonnepanelen op je dak

Ten derde heeft iedereen in Nederland een Teruggave Energiebelasting. Kijk maar op je jaarafrekening. Het is een vast bedrag van iets van 320,-. Dat krijgt iedereen terug. Dat betekent dat kleinverbruikers hoge korting krijgen:

Verbruik je €2320 euro aan stroom, dan betaal je €2000: kleine korting (14%).
Verbruik je €500 aan stroom, dan betaal je €180: enorme korting (64%).
De prijs per kwh wordt zo hoger naarmate je meer verbruikt.

Je kan daarom het beste net iets MINDER panelen neerzetten dan je verbruikt.

Als je enorm veel stroom verbruikt (bijvoorbeeld ter waarde van 50 grote zonnepanelen) dan valt een deel in het goedkope tarief voor grootverbruik. Van jouw zonnestroom wordt dan een groot deel verrekend met het goedkope tarief, maar ook een deel met het dure tarief. Kortom: ook als je veel verbruikt, is het het beste om ongeveer net zoveel panelen neer te zetten als je verbruik is.

zonnepanelen dak zonnepaneel zonne-energie
Ja het ligt er mooi bij!

Zonnepaneel met subsidie?

Vroeger had je subsidies. Nu niet meer. Maar de BTW-teruggave is ook een vorm van subsidie, en de salderings-regeling en teruggave ook. Dat maakt het geheel ruim twee keer goedkoper dan zonder die regelingen, grof geschat. Bovendien zijn de panelen inmiddels goedkoper en krachtiger. En de waarde van je huis stijgt, met 5.000 euro gemiddeld. Bij verkoop heb je het dus meteen al terugverdiend, sterker nog – dan heb je meteen al winst.

En als je het niet voor jezelf of je portemonnee doet, doe het dan voor een betere wereld! Groene stroom wordt belangrijker dan olie. De wereld gered van het kwaad! En het klimaat ook gered!

Kijk uit voor slimme meters

Een ouderwetse stroommeter meet geen blindstroom (met LED en TL heb je veel meer blindstroom), en die blindstroom hoef je dan dus niet te betalen. Maar een moderne “slimme meter” meet dat juist wel. Die is dus vooral “slim” voor de energie-maatschappij zelf: want de blindstroom moet je dan zelf betalen. Bovendien blijken er ook slechte slimme meters te zijn. Als je een slimme meter hebt, check dan het model!

Elektrische auto en thuisaccu

Er komen steeds meer elektrische auto’s. Het belastingvoordeel is groot, en de stroomkosten per kilometer zijn veel lager dan benzine. De minst zuinige Tesla heeft 0,2 kilowattuur nodig per kilometer, laten gebruikersgegevens zien. Als zo’n Tesla gemiddeld 30 kilometer per dag rijdt – net als de gemiddelde auto in Nederland – dan verbruikt-ie jaarlijks 2.320 kilowattuur. Dus met 7 zonnepanelen extra rij je dan gratis op je eigen zonnestroom.

Een elektrische auto kun je ook gebruiken als thuisaccu. Op sommige zit al gewoon een 220V stopcontact. De zonnepanelen laden overdag de auto-accu op, en ’s avonds en ’s nachts kan je de stroom uit deze accu thuis gebruiken. Overdag kan de accu pieken opvangen. Voor het stroomnet gunstig, want die pieken zijn daar een probleem: als de zon schijnt komt er teveel stroom binnen. Je kan zo zelfs geld verdienen straks: door op die momenten stroom op te slaan.

Met zo’n auto-accu kan je zelfs zonder stroomnet, dus off grid. Een thuisaccu van 10KWH kost 3.000 euro, zoals bijvoorbeeld een aantal van deze sets op AliExpress. Alleen de vier koude maanden (nov t/m feb) red je het niet met zonnestroom. Dan moet er een grote windmolen bij, of een kleine noodgenerator op diesel.

Je kan ook overwegen om alles op 24V gelijkstroom te doen (dus geen 220V wisselstroom), dat is zuiniger en goedkoper. Zonnepanelen en accu’s zijn uit zichzelf altijd DC, meestal 24V. Het omzetten naar 220V wisselstroom geeft wat verlies, en de converter is ook duur. Zie deze blog. Het beste is een dubbel systeem: in alle 220V wandcontacten een USB-C aansluiting met aparte bedrading naar de accu.

Niet alle apparaten kunnen op 24V: de grootverbruikers zoals wasmachine, magnetron, waterkoker en kookplaatjes kunnen alleen op 220V.

Is mijn dak geschikt voor zonnepanelen?

Op de site zonatlas.nl zijn de daken van Nederlandse woningen en bedrijven gescand op geschiktheid, rekening houdend met de schaduw van gebouwen en bomen. Na het intikken van een postcode verschijnt die informatie. UPDATE: de data op die site is mogelijk verouderd.

Warmtepomp: helemaal van het gas af

Woon je in goed geïsoleerde nieuwbouw, dan kun je zelfs ook de verwarming elektrisch doen, met een warmtepomp. Dan heb je 3.000 kWh per jaar aan extra stroom nodig, dus ongeveer 10-12 grote zonnepanelen extra.

Een 6kW warmtepomp kan voldoende zijn, en kost ongeveer 10.000 euro, en daar krijg je nu ongeveer 1800,- subsidie op. MAAR: Hier zitten nog niet de radiatoren bij: Lagetemperatuur radiatoren € 2.500

Een ander nadeel is dat een warmtepomp ook wat herrie geeft: 50dB

GOEDKOOP ALTERNATIEF: infrarood panelen
De beste en fijnste goedkope elektrische verwarming is een infrarood paneel.
Meer info over infraroodpanelen. Het kost meer stroom dan een warmtepomp, maar je kan er heel plaatselijk en tijdelijk mee verwarmen, bijvoorbeeld bij je zitbank, of naast je bureau, en alleen op de momenten dat je daar zit. Je hoeft dus niet de hele ruimte te verwarmen. En dan is het wel weer heel zuinig, qua stroom. En het is heerlijk behaaglijke warmte. Kan ook op de grond, in een mat.

Kom maar door met je commentaar!

Laat maar weten, in de comments hieronder, wat ik allemaal vergeten ben, of wat ik allemaal fout heb…

PS Meer interesse in compacte zonneladers? Zie m’n blog daarover!


UPDATE: recent voorbeeld 2019

Een voorbeeld in Amsterdam, maart 2019: Michiel kocht acht 305W panelen op zonnepanelen-voordelig. Hij installeerde alles zelf, want hij is handig. De panelen waren van Boviet: een goed getest Amerikaans merk, geproduceerd in Vietnam. De acht panelen waren in totaal 1200 euro incl btw. De houders (Van der Valk, bij Euro Electronics) waren 600 euro, de omvormer (Omnik) was 500 euro. Daar zit ook de app/website bij zodat je online de resultaten altijd kan zien. Hij kan nu al zien dat alles uitstekend werkt conform de specificaties. De aanpassingen aan de meterkast (Aardlekautomaat) deed hij ook zelf, en dat kostte iets van 70 euro aan materiaal.

De hele installatie met de plaatsing en bedrading nam nog geen twee dagen in beslag en kostte dus in totaal 2400 euro, met de btw eraf is dat 2000 euro. Dat is in twee jaar terugverdiend. En de komende 30 jaar heeft hij nauwelijks nog stroomkosten.

Hij keek van tevoren op allerlei websites met reken-tools om berekeningen te maken, en op Energieleveren.nl kon hij zich aanmelden om de saldering te regelen.

UPDATE 2021: tegenvaller bij dakreparaties

Bij ons lekt het dak in het appartementencomplex. Een plat dak is natuurlijk ook vragen om problemen. De garantie was 10 jaar, en na 12 jaar is het dak gaan lekken. Een nieuwe dakbedekking dus. Kostbare operatie. Helaas moeten ook nog eens alle zonnepanelen eraf, en na de reparatie ook weer teruggeplaatst worden. We laten het door Zonnefabriek doen, en dat kost ons ongeveer 120,- per paneel. Tegenvallertje dus… maar het is zonder problemen verlopen.

15 Reacties

– Met de nieuwste bovenaan, behalve bij reacties op reacties –

  1. Hoi, ik heb een loggia op zuiden(10 hoog geen obstakels) met een hekje van 270 x 110 aan de buitenkant. Ik zou ongeveer 50% van het hekje willen coveren met een paneel. Doel is om verlichting in de keuken en als haalbaar ook zuinig model tafelkoelkast te voorzien. Wat raad je me aan? Werken zonnepanelen ook verticaal?

  2. Ik hoorde laatst dat het wel erg leuk is dat er zoveel mensen naar zonnepanelen over gaan, maar dat hierdoor op een zonnige dag het stroomnetwerk overbelast wordt door de hoeveelheid energie die terug geleverd word. Kortom Wij kunnen wel het beste voor hebben met het milieu, maar de infra structuur van de energie maatschappijen zijn er nog niet op ingericht. Hierdoor ligt overbelasting en uitval van het elektriciteitsnetwerk op de loer. Bijna alle systemen die nu geplaatst worden, kunnen zelf niet de overtollige elektriciteit opslaan, zodat je bij uitval tenminste nog een week stroom behoud. (Of je moet voldoende geld over hebben!)

    1. Je kan daarom straks geld verdienen met thuis-accu’s:
      Als de zon schijnt krijg je geld als je stroom afneemt. Dat sla je op in je accu.
      ’s Avonds moet je betalen als je stroom afneemt, maar je krijgt geld als je stroom teruglevert aan het net.
      Je hebt alleen een slimme converter nodig die dit zelf regelt: die zijn er al, van SMA.
      Zo verdien je zonder zonnepanelen, en is de capaciteit op het stroomnet gered.

  3. Een kleine opmerking over de eenheid KWh. In je verhaal noem je het “kilowatt per uur” maar het moet zijn: “kilowatt maal uur”, kortom kilowatt-uur. Het is een soort tijdseenheid, een speciaal soort uur, een kilowatt uur. Je verdere uitleg is helemaal correct.

    1. Het is juist geen tijdseenheid. kW = energie/tijd. kWh = energie/tijd x tijd = energie.
      Voor de natuurkundigen: 1kWh = 3600 kJoule.

  4. Ik ben Aart-Jan’s buurman en heb nu een jaar dezelfde (6) zonnepanelen. De opbrengst is boven verwachting, bijna 1900 kWh. Ik denk niet dat Nederland nog verder wil gaan achterlopen als het gaat om groene energie, dus die saldering zal blijven. Maar ik ben vooral trots dat ik een bijdrage lever aan de wereldwijde energietransitie. Nu nog een elektrische auto!

  5. Ik heb toch even de neiging om te reageren omdat ik de teksten – zoals helaas te doen gebruikelijk – nogal uitersten vind. Je toelichting is heel aardig Aartjan. Echter – zoals je zelf ook al aangeeft – zijn er bij veel ‘voordelen’ nogal wat kanttekeningen te zetten: zie de reactie van Hannov waarvan je aangeeft, je er aardig in te kunnen vinden.
    Ik heb met diverse leveranciers aan tafel gezeten en ben helaas tot de conclusie gekomen dat alle berekeningen zo zacht zijn als boter.
    Mijn conclusie: doe je het voor het milieu (zie visie Fred) dan moet je het zeker niet laten, maar economisch is het hoogst onzeker of je er op verdient. Maakt je dat niet uit? Dan zeker doen. Doe je het vanwege kostenbesparing, dan zou ik zeker voorzichtig zijn. Korte termijn zul je er zeker aan verdienen, maar lange termijn zijn er veel onduidelijkheden (bijv. kosten onderhoud/ vervanging, onduidelijkheid saldering, ontwikkeling prijzen energie etc. etc.) en is het nog maar de vraag of je er werkelijk wat aan over houdt.
    Kortom: hulde voor de enthousiaste omschrijving, maar wel kritisch blijven over haalbaarheid.

    1. En nog een kleine aanvulling: zonatlas.nl werkt met – zeer – verouderde data. Dus wel even heel goed kijken naar de foto’s waarop de gegevens zijn gebaseerd. In mijn geval is het platdak van mijn garage volkomen oninteressant vanwege bomen. Echter zijn die bomen inmiddels 5 jaar geleden gekapt…. Lekker up to date dus :-)

  6. Tja als je alles zo gaat bekijken als Hannov dan kan je maar beter aan de prozac gaan. Natuurlijk zijn en blijven dingen verkeerd gaan…..zie het ook eens vanuit het milieu;)) wat is nou schoner dan de ZON. Het verblijdt onze geest en je zorgt ook nog eens voor minder UITSTOOT.
    Hoe blij ☺️ Kan je dan niet zijn!
    Fred de Ligt

  7. Je vergeet dat de omvormer na 10 tot 12 jaar vervangen moet worden. Leuke kostenpost. Verder gaan de zonnepanelen promoters erin in hun kostenplaatjes gewoonlijk vanuit dat de elektriciteitsprijs ongeveer 5 % per jaar stijgt. Niet dus. Dit jaar gaat de prijs zelfs naar beneden. Dan nog de energiebelasting. Die wordt elk jaar weer iets verhoogd. Dat wil zeggen je krijgt minder terug en jouw voordeel als panelenbezitter krimpt dus.

    Wij hebben 12 panelen op het dak liggen. Die leveren met moeite 2000 kWh per jaar. Tel uit je winst. De omvormer maakt een tiefus herrie. En als ooit het platte dak vervangen moet worden, dan hebben we forse extra kosten omdat de hele installatie eerst verwijderd dient te worden.

    Garanties tot 25 jaar zijn een farce. Probeer maar eens iets te claimen. Zowel installateurs als fabrikanten gaan bij bosjes failliet. Van de Europese en Amerikaanse panelenboeren is er bijna geen een meer over. Op dit moment wankelt een hele grote Chinese leverancier.
    O ja, dat GreenChoice. Dat bedrijf pleegde jarenlang fraude met eindafrekeningen. Lekkere groene club.

    Eigenlijk is het onverantwoordelijk om nog zonnepanelen te promoten nu de salderingsregeling in 2020 vervalt. Als je bevoorbeeld ziet dat een club als Vereniging Eigen Huis nog steeds probeert zonnepalen te verkopen aan hun leden, dan vraag je je af wiens belang men dient. Die installateur van VEH is trouwens ook al failliet gegaan.

    Kortom begin er maar niet aan. Alleen als je voor 15 jaar zeker bent van subsidie, dan is het haalbaar.

    ps Grootverbruikers betalen dramatisch veel minder voor hun gas en elektriciteit dan consumenten. Geen wonder want zonder die lagere tarieven zou er van onze industrie en landbouw niets maar dan ook echt helemaal niets meer over zijn. Daarom grenst het ook aan economische zelfmoord om veel n zonnepanelen en conventionele windmolens te investeren.

    1. Dank voor dit uitgebreide tegengeluid! Klopt wel aardig volgens mij. Maar onze omvormers maken geen herrie en gaan hopelijk langer mee, onze panelen leveren wel de beloofde stroom, garantie hebben we al eens moeten gebruiken en dat ging goed, en dat de saldering afgeschaft wordt is niet zeker.

Geef een reactie