Alles over AutoEQ en equalizers

– Update: 26 juli 2021 –

Voor oordopjes, hoofdtelefoons en speakers heb je vaak EQ nodig: een equalizer, oftewel toonregeling. Om de scherpte in hoge tonen wat te dempen, of om er juist wat meer bas in te doen, of om heel precies het geluidskarakter aan te passen. Met het project AutoEQ kan je zelfs het exacte profiel van jouw oordopjes of koptelefoon vinden. En sommige tracks klinken sowieso veel beter met een dikke vette EQ.

  • In Spotify (op IOS en Android) zit een equalizer: bij Bibliotheek > Terug > Instellingen rechtsboven > Afspelen.
  • Op Android zijn er ook apps zoals Poweramp of Wavelet (zie verderop).
  • In iTunes kan je zelfs per track een EQ instellen en die per track bewaren.
  • Op de Mac kan het ook system wide met SoundBooster of met Airfoil:

Equalizer in Airfoil op de Mac

In Airfoil zit ook een equalizer. Bij veel moderne oordopjes zoals de KZ ZS10 of de TRN V90s moet er vaak iets hoog af en iets mid bij. Ook omdat tegenwoordig alles V-shaped is (veel bas en hoog, en weinig mid).

equalizer in Soundbooster op de Mac
SoundBooster heeft ook een goede EQ. Een KZ ZSX klinkt nog beter als je het neuzige 2K iets eruit haalt.

Moderne muziek is vaak V-shape, met extra veel hoog en laag. Oude muziek heeft dat soms niet. Die kan je dan heel modern en vet laten klinken met een V-shape EQ. Voorbeeld: zet bij “Run to the hills” de EQ hieronder aan, of bij Europa van Santana, of bij We are the champions, of bij Dancing Queen, of Waterloo, of bij Chicago’s 25 or 6 to 4, enzovoorts (maar niet bij alle oude muziek):

V-shape EQ in Airfoil
V-shape EQ, om sommige oude muziek modern te laten klinken. De Master is lager, anders krijg je vervorming want de faders staan gemiddeld hoger dan 0.

AutoEQ maakt elk oordopje neutraal

Het project AutoEQ heeft honderden koptelefoons en oordopjes doorgemeten, met hier voor elke een EQ om ‘m neutraal te maken (de groene lijn). Op Android kun je die EQ ook in de app Wavelet vinden.

Maar het project vind ALTIJD te weinig hoge en te veel lage tonen. Ik heb het met veel oordopjes en koptelefoons getest. Met hun EQ mis je veel bas en warmte. Ik denk dat ze met een hoog volume meten, want toonbeleving is sterk afhankelijk van het volume: bij zachte volumes ervaar je naar verhouding minder bas (vandaar de Loudness-knop vroeger).

Maar in het middengebied vind ik de EQ van AutoEQ (de groene lijn) verbazend goed. Naar aanleiding van die groene lijn kan je ook zelf je EQ maken:

Shuoer Tape AutoEQ
AutoEQ wil altijd minder bas en meer hoog (de groene lijn). Zelfs bij een Shuoer Tape, en dat is absurd. Maar het mid is weer wel heel goed.
In Wavelet zoek je jouw oordopjes, in dit geval de Vesper. Aanvankelijk klinkt dat verbazend goed. Maar het laag is weg, en de warmte ook.
Gelukkig kan je er ook op tikken om de EQ te verminderen.

– – Met dank aan Thijs, voor de tip over deze AutoEQ – –

Je kan oordopjes ook afstellen aan de hand van een gehoortest: zie deze blog daarover.

Android EQ op Xiaomi

Op een Xiaomi telefoon zitten ook al veel geluidsinstellingen. Niet alleen de EQ in Spotify, maar ook system wide leeftijdsafhankelijke instellingen, inclusief een  gehoortest:

Op een Xiaomi telefoon met de Qoa Vesper en een DAC klinkt dit bijvoorbeeld erg goed. (Het werkt niet via Bluetooth). Onderaan in dit scherm kan je ook een gehoortest doen.

En op een Xiaomi telefoon zitten er ook presets voor allerlei oordopjes. Meestal kan je daar een goede vinden voor jouwe – ook al heb jij andere, zoals de Vesper:

Op een Xiaomi heb je profielen voor veel soorten oordopjes. Voor de Qoa Vesper klinkt Mi Capsule of Mi Headphones goed.

Op een Samsung zitten er vergelijkbare instellingen en gehoortesten.

Spotify EQ

In Spotify (op IOS en Android) zit ook een equalizer: bij Bibliotheek > Terug > Instellingen rechtsboven > Afspelen. Dit is die van Android, en het werkt ook op Bluetooth headsets:

Dit is de Spotify EQ op Android. Deze stand gebruik ik voor de Qoa Vesper.

Je oren werken altijd anders, afhankelijk van tijdstip, je fysieke conditie, het weer en je leeftijd. Als je verkouden bent klinkt ook alles anders, in een rijdende auto ook. Je hersenen ervaren geluid anders, afhankelijk van veel factoren. Op een zacht volume mis je bijvoorbeeld de bas, wat je kan compenseren met volume-afhankelijke Loudness.

Te grote stappen in het volume?

Op mijn Android tablet vind ik de volume-stappen te groot, en gebruik ik de limiter (fout vertaald als “begrenzer”, dat is iets geheel anders) in Wavelet om het volume precies te regelen.

Op de Mac kan het door Alt en Shift in te drukken als je het Volume wijzigt (maar bij een Touch Bar moet je dan wel “Touch Bar toont: Uitgevouwen Control Strip” kiezen in Systeemvoorkeuren > Toetsenbord).

VOX player EQ

In de gratis VOX player zit ook een EQ, maar in de gratis versie alleen met presets. Voor topmodel KZ ASX gebruik ik soms de stand “Soften” voor de momenten dat ik die oortjes iets te direct, te koel en te analytisch vindt:

equaliser presets in Vox Player
In de gratis versie van VOX zit ook een EQ, maar alleen met presets.

Windows Equalizer

Op Windows kan je EQ soms direct instellen via Control Panel > Audio-settings, afhankelijk van je hardware. Het kan ook met apps, zoals Peace Equalizer. Of kijk op het open source project AutoEQ: “Windows heeft EqualizerAPO, Peace en er zijn veel media players met equalizers zoals Neutron, Roon en Foobar2000.”


Zie ook de blog over Audio Mastering. Daar wordt ingegaan op allerlei soorten verbetering van audio, ofwel remastering. Bij EQ, compressie en limiting is het bijvoorbeeld belangrijk om het verschil in volume eerlijk te vergelijken. Iets wat harder klinkt lijkt namelijk altijd beter – maar dat is niet zo.

6 Reacties

– Met de nieuwste bovenaan, behalve bij reacties op reacties –

Geef een reactie