Coronavirus: de missende grafiek

Update 2 JULI Twee maanden lang analyseerde ik allerlei grafieken en nieuws over het Coronavirus. Ik paste deze blog dagelijks aan (en soms mijn mening). Nu nog af en toe, zoals vandaag. Onderaan de samenvatting.

De officiële media verdraaien informatie. Online video’s met kritische toon worden verwijderd. De Volkskrant geeft toe dat ze aan censuur doen. Demonstraties zijn verboden. In deze blog probeer ik de informatie te geven die door de media genegeerd, verdraaid of verwijderd wordt. 

Afweer of immuniteit?

De immuniteit was in Nederland 4% (dat was begin mei, waar zijn alle updates hierover? Cijfers over immuniteit zijn juist cruciaal nu!). Update: dat is inmiddels tussen de 6 en 10%. 

Het zou kunnen dat een groot deel van de besmette mensen nauwelijks ziek wordt. Dat kan met afweer te maken hebben, wat een ander systeem is dan immuniteit. Simpel gezegd: als je behoorlijk gezond bent, wordt je niet eens ziek van het virus, en dan wordt je ook niet immuun (net als vleermuizen en honden: die worden ook niet ziek van het virus, en hebben ook geen antistoffen). Dan heeft een immuniteits-test dus geen zin. Ook hier vind ik geen gegevens en onderzoeken van.

UPDATE: dit stukje hierboven stond hier twee maanden geleden al. Nu op 2 juli wordt dit bevestigd. Zie Nieuwsuur: Meer mensen lijken bestand tegen coronavirus dan tot nu toe gedacht.

Aerosolen, luchtvochtigheid, ioniseren en super spread events

Zie deze info over aerosolen, luchtvochtigheid en super spread events. Vooral bij een luchtvochtigheid van rond de 40%, in airco’s en verwarming, is het virus besmettelijk. Aerosolen zijn superkleine druppels die langer in de lucht zweven dan normale druppels, vooral in droge lucht.

Zeker met de vele recente uitbraken in de vleesindustrie is dit zeer aannemelijk (daar is het koud en droog met een circulerende airco om stroom te besparen).

Het verbod op grote bijeenkomsten (super spread events, zoals kerkdiensten en indoor festivals) heeft in veel landen goed gewerkt. Maar de rest van de lockdown heeft nauwelijks gewerkt. Richtlijnen volgens deze nieuwste inzichten zouden zijn:

  • Let op de luchtvochtigheid: als die onder de 40% is kan je beter mondkapjes dragen
  • Ventileer met verse lucht. Nooit met gerecyclede lucht, want dan blaas je de aerosolen juist de ruimte rond. En dat gebeurt helaas juist vaak in grote gebouwen zoals ziekenhuizen, scholen, bedrijven, zorgcentra en vleesverwerkende industrie.
  • Een verplichte keuring op airco’s in openbare gebouwen, scholen en vleesverwerkende industrie zou ook een groot verschil kunnen maken. De lucht mag niet rondcirculeren en moet bij voorkeur ook bevochtigd worden.
  • Voor de regering: veel meer “willekeurig” testen, data analyseren, koppelen aan mogelijke oorzaken en het publiceren. Dat gebeurt nu nauwelijks.
  • Meer en beter onderzoek door de RIVM naar ioniseer-machines die virussen uit de lucht verwijderen.
  • Het verbod op indoor “super spread events” (zoals indoor congressen en indoor festivals) heeft goed gewerkt. Maar kerkdiensten en moskee-diensten gingen lange tijd gewoon door. Die hadden ook verboden moeten worden. Dit kon je ook in de statistieken zien.

Ik bekeek veel bronnen (zie onderaan) maar miste nog steeds veel grafieken. Ik heb daarom vanaf 17 maart zelf ook een tabel bijgehouden, met een aantal landen erop:
30 Maart: nu met een zware griepgolf in NL erbij, ter vergelijking.
1 April: met het aantal doden wereldwijd erbij als we NIET ingrijpen (gebaseerd op projecties in grafieken) en dan zou Covid-19 dodelijker kunnen zijn dan de zwaarste griep.

2 juli: Inmiddels is het gemiddeld 20x MINDER dodelijk dan de griep gebleken, wereldwijd, en nergens meer dan 2x dodelijker dan de griep. In heel Europa ongeveer zo dodelijk als de zwaarste griep. We hebben in Nederland nu juist ONDERSTERFTE in plaats van oversterfte.

6 April: Nederland was toen al op de terugweg. De piek was ook voorbij in Italië, Spanje, België, Zwitserland, Oostenrijk en Zweden, zie de grafieken verderop.
7 April + Verzorgingshuizen: De doden uit de verzorgingshuizen zijn er vandaag bijgeteld. Maar de sterfte was in werkelijkheid veel hoger, omdat er hier nauwelijks getest werd. De werkelijke sterfte is bijna 2x hoger. Dat is inmiddels ook bevestigd.
17 April: in New York State zijn er nu 2x zoveel doden als de zwaarste griep. België is het ergst getroffen in de EU, met als enige land in de EU 35% meer sterfte dan de ergste griepgolf. Maar daar tellen ze ook geheel anders dan in andere landen, zie verderop.

Sterftecijfers Covid-19 tot 2 JULI 2020
Pop in M
= Aantal inwoners in miljoenen
Doden / pop = het percentage doden van de bevolking

Het bovenste getal “GEEN INGRIJPEN” is een projectie op basis van het doortekenen van de lijn van New York in de grafiek onderaan, maar die grafiek liep zeven dagen achter. En New York was daar later ook verdwenen. De cijfers van New York klopten daar ook niet helemaal. Van San Marino klopten de cijfers ook al niet. Die zijn in werkelijkheid zelfs 10x lager, zie verderop. Cijfers uit China kunnen ook niet kloppen, want die veranderen al maanden niet meer.

De media roepen dat het in Brazilië nu enorm verschrikkelijk is. Maar het dodental is minder dan een derde van België of Spanje. Of dat de VS alle records breekt: het dodental is daar nagenoeg gelijk aan Nederland. Of dat het nu in India een ramp is: de sterfte is daar 70x lager dan in België.

Daaronder “NL met Verz.h”. Dat is de totale sterfte in Nederland als we de ECHTE sterfte zouden tellen. Dat klopt ook met deze tabel van oversterfte. Een maand later werd dit pas ook officieel bevestigd.

Werkt een lockdown eigenlijk?

De “lockdown” is theoretisch gezien de snelste oplossing. Na drie a vier weken is het virus verdwenen, als niemand elkaar aansteekt. Van iedereen die er flink ziek van wordt (volgens schattingen 10% van de bevolking) is dan 97% genezen en 3% overleden (volgens de echte statistieken). En er komen geen nieuwe gevallen meer bij, want de incubatietijd is voorbij. Niemand kan elkaar meer aansteken.

In Portugal is iedereen vrijwillig en vroeg in een vorm van lockdown gegaan, en zij hebben ook een laag sterftecijfer (0,013%). Of Griekenland (0,0015%), waar nu geen toeristen zijn, met weinig activiteit, en waar veel geïsoleerde eilandjes zijn. Dat is tesamen ook een vorm van lockdown. Of Nieuw Zeeland en Australië: veel testen, een vroege maar kortdurende lockdown (een maand) en een vroeg verbod op super spread events. Daar is een extreem laag sterftecijfer: 0,0004%. Dat kan behalve met de maatregelen ook met andere factoren te maken hebben, zoals de zon of de luchtvochtigheid…

Bij een lockdown horen meer maatregelen, zoals Testing en Tracing. Je zou veel moeten testen, zodat je meteen in quarantaine kan, op het moment dat je ziek en besmettelijk wordt (zoals in IJsland). Want je kan besmettelijk zijn terwijl je zelf nergens last van hebt. Je kan dan bij besmettingen meteen een tracing onderzoek doen: met wie heb je allemaal in de afgelopen weken contact gehad. Zie Patient #31 in Korea: die ging weer naar de kerk, waar ze 1000 mensen aanstak (super spread event) en het meteen een landelijk probleem werd. Of in Iran: hetzelfde, via moskee-bedevaartplekken. Dus kerken en dergelijke moeten ook dicht. Trump wilde de kerken openhouden, en Rutte ook (met als excuus de Grondwet). Met duizenden extra doden tot gevolg, en een langere lockdown. Slecht ook voor de economie, en voor alle zelfstandigen. Je ziet het in de statistieken: veel doden in de Bible Belt, van Zeeland tot Kampen. Religieuze diensten kunnen beter via internet, zoals alle scholen dat ook al maanden doen. “Super spread events” kan je dus beter voorlopig verbieden.

Dat verbod op events had dus enorme voordelen, en was ook effectief – als het werd nageleefd. Minder doden, en beter voor de economie. Maar de rest van de lockdown werkte nauwelijks volgens de grafieken. Hieronder zie je dat zowel het begin als het eind van de lockdown vaak weinig tot helemaal geen verschil maakt:

Een lockdown heeft grote nadelen

Dichte grenzen, wat mogelijk een nog groter probleem was: logistiek, economisch, sociaal en misschien zelfs qua sterfte.
Mensen die nu totaal geen inkomsten meer hebben. En dus geen toekomst.
Een enorm aantal faillisementen.
Mensen die hun huis kwijt zijn.
De pensioenen die nu gedeeltelijk verdampt zijn.
Ouderen die niet naar een verzorgingstehuis kunnen, in de war of dement raken, alleen wonen, geen bezoek mogen: dat loopt geheid slecht af.
Kinderen die in onveilige thuissituaties zitten.
Mensen in paniek die ziek worden omdat ze denken dat ze ziek worden, en dan dus ook ECHT ziek worden (dat is bewezen, zoek maar op “nocebo“).
Mensen die denken dat dit het eind van de wereld is.

“Several experts believe that the measures may claim more lives than the virus itself.”

Een zware, lange lockdown kan meer levens gaan kosten en meer problemen opleveren dan een milde of korte lockdown.

Maar “zonder lockdown” doorgaan was onmogelijk voor rijke landen. Want volgens de cijfers zijn er soms minder doden in landen MET lockdown. Alhoewel niet duidelijk is hoeveel minder doden dan, wat de lockdown precies in moet houden, of het in dunbevolkt gebied zin heeft, en of het in bepaalde klimaten wel zin heeft. En of cijfers uit andere landen wel betrouwbaar zijn.

De indruk lijkt dat het met een lockdown “tijdelijk” en “overzienbaar” is. Dus ook economisch leek dit aanvankelijk de juiste beslissing. In China werkte alles weer, na twee maanden lockdown. Bij ons ook.

Er is ook een groot medisch nadeel aan een strenge lockdown: er is dan minder groepsimmuniteit, waardoor de ziekte snel en hard terug kan komen. Dat risico lopen ze veel meer in o.a. China dan in Europa, kijkend naar de cijfers. Vanaf 17 april ook daadwerkelijk, in China.

Zweden

Zweden heeft een zeer milde lockdown. Het sterftecijfer is daar inmiddels 20% hoger dan in Nederland, maar bij ons moet het sterftecijfer nog wel met 30-40% naar omhoog worden bijgesteld (zie de stukjes over verzorgingshuizen). Zweden is nu niet meer bewijs dat het zonder lockdown kan, maar ook niet het bewijs voor het tegendeel. En Zweden kan in de komende maanden het bewijs vormen dat de Tweede Golf milder wordt, door hogere groepsimmuniteit. 

Die tweede golf zal misschien nog komen, zoals in China gebeurde, en in Iran. In Nederland zal de tweede golf waarschijnlijk zeer mild zijn, omdat we tot nu toe nooit hebben getest, en er daarom al veel immuniteit is, en misschien ook veel gezonde afweer. En omdat onze lockdown ook niet de allerstrengste was. In de grafieken hierboven zie je dat ook: in veel landen zie je zelfs GEEN tweede golf, na de unlock.

Ook na de demonstraties op 1 juni in Amsterdam en Rotterdam zijn er geen extra besmettingen. En dat nu zelfs IEDEREEN mag testen, en besmettingen dus  sowieso zouden stijgen.

Die grafieken die ik verder mis zijn bijvoorbeeld de relatie met dichtbevolktheid. En de relatie met luchtvervuiling, luchtvochtigheid, temperatuur, zonlicht, luchtvervuiling, reispatroon, geloof, events, leeftijd en gebruik van mondkapjes of handschoenen. WAAR ZIJN AL DIE GRAFIEKEN??

“Countries without lockdowns and contact bans, such as Japan, South Korea and Sweden, have not experienced a more negative course of events than other countries. This might call into question the effectiveness of such far-reaching measures.”

Hygiëne

Besmette mensen (volgens de test dan, die niet zo heel betrouwbaar is) zijn lang niet allemaal ziek. In IJsland mocht iedereen testen (daar bleek maar 1% positief overigens), en daar bleek dat 50% van de besmette mensen totaal geen klachten had. In ander onderzoek bleek dat zelfs 80% geen klachten had.

Dat is ook de reden dat je het misschien een tweede keer kan krijgen: als je er nauwelijks last van hebt gehad, heeft je lichaam geen antistoffen gemaakt, en ben je niet immuun. Immuniteit is nu rond de 8% in Nederland. Dat is extreem hoog. Want in IJsland bijvoorbeeld bleek maar 0,5% ziek te zijn (1% was besmet, en 50% daarvan had totaal geen klachten). Hier zijn er weinig cijfers van, en er is ook heel weinig onderzoek naar. Dat zou juist het belangrijkste zijn: voortdurend overal willekeurig testen, en dat in kaart brengen met factoren zoals luchtvochtigheid, luchtvervuiling, temperatuur, zonlicht, leeftijd, recente events (festivals, kerken), dichtbevolktheid, reispatroon, gebruik van mondkapjes etc.

Meer onderzoek naar exosomen bijvoorbeeld. Exosomen zijn virusdeeltjes die in grote enzymen zijn verpakt, en die onschuldig zijn, maar die nog steeds positief testen bij een Corona-test. Een gezond persoon maakt virusdeeltjes onschadelijk, door ze in grote enzymen te verpakken, waarna ze uitgehoest worden. Deze deeltjes fungeren als boodschappers om andere mensen te “waarschuwen” en te “informeren” over dit type virus. Net als een vaccin eigenlijk.

Dit kan bewijzen waarom er veel mensen besmet zijn (volgens de test) maar nergens last van hebben. Het kan ook aantonen dat mondkapjes en handschoenen juist AVERECHTS kunnen werken, want de biologische verspreiding van de veilige informatie over het virus wordt op deze manier tegengegaan. Het kan ook aantonen hoe groeps-immuniteit werkt: gezonde mensen stoten gezamenlijk dan inmiddels meer genezende Exosomen uit dan dat er virussen worden uitgestoten door zieke mensen.

Warme landen als Indonesië, Thailand, Australië en Nieuw Zeeland hebben nauwelijks Corona-doden, duizend keer minder dan in Europa. Ligt het aan de vochtige lucht? Of aan het zonlicht, want dat geeft extra vitamine D, waar wij hier veel te weinig van hebben? Aan zink? Aan de temperatuur?

Waar zijn al die onderzoeken eigenlijk?

Een ander voorbeeld: In het regenseizoen gaat het aantal besmettingen in veel warme landen juist omhoog. Misschien omdat men dan met zware regen vaak samen binnen zit, en de lucht niet stroomt omdat de regenval de luchtstroom afsluit, en/of omdat de elektrische fans worden uitgezet bij onweer. Simpel onderzoek (turven) zou dit al kunnen bewijzen. Maar ook dat is er niet.

Of het medicijn hydroxy-chloroquine. De onderzoeken die bewijzen dat het NIET werkt, houden er geen rekening mee dat je zink en vitamine D moet bijslikken, dat je het op tijd moet gebruiken, dus niet te laat, en dat je eerst kijkt of het bij die patiënt eventueel kwaad kan. Die onderzoeken zijn er wel, maar worden niet goedgekeurd. Dus dit mogelijke medicijn is nu gewoon verboden: je MAG het niet eens gebruiken, ook al zou je het willen, en ook al zou het jou echt genezen.

De onderzoeken die aantoonden dan het middel schadelijk zou zijn zijn inmiddels zelfs al ingetrokken door de auteurs.

De onderzoeken die het verschil meten tussen WEL of NIET vitamine D, tussen WEL of NIET zink, en WEL of NIET antibiotica erbij, of WANNEER het middel nog effect heeft (en wanneer het te laat is) zijn allemaal eenvoudig: want dat is gewoon een kwestie van turven. Meten is weten. En ook dat is er allemaal niet.

Hygiëne volgens de nieuwste inzichten

  • Let op het weer (luchtvochtigheid) en draag rond de 40% mondkapjes.
  • Gebruik in ruimtes met veel mensen ioniseer-machines die virussen uit de lucht verwijderen. Wetenschappelijk al bewezen.
  • In tropische landen in de regen: niet bij elkaar binnen gaan zitten, zorg voor ventilatie met verse lucht van buiten, en draag dan binnen mondkapjes.
  • Vermijd grote bijeenkomsten, zeker in airco ruimtes.
  • Check en keur de airco
  • Betaal contactloos, zonder pincode, dus betaal met je mobiel
  • Doe het OV contactloos
  • Je kan producten ook bestellen via internet (webwinkelen)
  • Gebruik eventueel latex handschoenen totdat bewezen is of het wel of niet werkt
  • Doe deuren / knoppen met je elleboog
  • Ga de Wim Hof Methode beoefenen om je longen en je afweer te sterken
  • Let op je gezondheid, blijf bewegen, eet gezond. Ga vooral ook naar buiten.
  • Zonlicht op je huid is belangrijk (voor vitamine D, voor je afweer). Ontzuren ook. Zink en vitamine C zijn ook belangrijk. Check anders je bloedwaardes via je huisarts. Met een gezonde afweer wordt je niet eens ziek. Dit is allemaal al min of meer bewezen.
  • Dat “anderhalve meter” werkt is nergens bewezen. Het tegendeel wel: na de demonstraties in Amsterdam en Rotterdam (waar duizenden mensen geen anderhalve meter in acht konden houden) zijn er geen extra besmettingen. 

 

Is het erger dan de gewone griep?

Sinds 3 april is het antwoord JA. Tijdelijk dan:

Op deze grafiek zie je de OVERSTERFTE en die klopt altijd. Oversterfte betekent dat er meer doden zijn dan normaal, per week. De piek is veel hoger, maar het andere stuk is juist lager. Een piek op zich is ook niet heel vreemd: die was er ook in 17/18. Tot 9 maart, en ook nu vanaf 18 mei is de sterfte juist lager dan andere jaren. Aan de “gewone griep” sterven er per jaar in Nederland tussen de 2.000 en 10.000 mensen. Elke griepgolf is telkens een mix van allerlei virussen (waarvan een gedeelte Corona, zoals 14,4% Corona in 2005). In Nederland wordt het sterftecijfer waarschijnlijk 0,06% zo te zien, met 10.000 doden in juni. Dan zou dat hetzelfde zijn als een zware griep. Dus dezelfde oversterfte, alleen dan met een korte, hogere piek.

Op deze site zie je oversterfte van allerlei landen (helemaal onderaan daar). Heel veel landen blijken niet eens oversterfte te hebben: Oostenrijk, Denemarken, Estland, Finland, Noorwegen, Duitsland, Portugal, Griekenland, Hongarije, Luxemburg, Malta. Zie hieronder de oversterfte van een aantal landen, van de 4 afgelopen jaren:

In Spanje was er inderdaad meer oversterfte, maar in veel landen niet

Het effect van de lockdown is moeilijk te bewijzen. Je zou kunnen beweren dat het dodental gehalveerd is door de lockdown, en dat de ziekenhuizen, IC’s en het zorgpersoneel gered zijn dankzij de lockdown. Maar je zou ook kunnen beweren dat het nauwelijks effect heeft gehad, en dat de bijkomende schade en ellende (die we nog niet kunnen overzien) veel erger en dodelijker zijn. Afgezien van het verbod op grote events, want dat werkte wel, volgens de grafieken.

Met een lockdown en bijbehorende maatregelen (zoals in New York) kunnen de sterftecijfers stijgen tot 0,15%. Maar in veel andere landen met vergelijkbare lockdown is het juist duizenden keren lager, rond 0,0005%. Japan, Zuid Korea en veel landen hebben nauwelijks een lockdown, of een zeer milde, en die hebben ook heel lage sterftecijfers. Zweden heeft zonder lockdown dezelfde cijfers als Nederland met lockdown. Kortom, nergens is bewezen in de statistieken dat de lockdown werkt – afgezien van het verbod op grote events.

En in verhouding met andere pandemies?

Een historisch overzicht van pandemies staat op deze history of pandemics. Die geeft de minieme schaal van het Coronavirus aan: van 0,0002%, tot plaatselijk maximaal 0,2%. Gemiddeld, wereldwijd: 0,004%. Andere pandemies in de historie waren enorm veel dodelijker. In Zuid Amerika stierf 99% van de oorspronkelijke bevolking uit door de griepjes van Spanjaarden en Portugezen. Okee, misschien niet alleen door de griepjes… de inquisitie was er ook nog.

Hoe kan het aantal doden te hoog of te laag zijn?

Dat was toch het enige cijfer dat we konden vertrouwen? Maar waaraan zijn ze precies overleden dan? Aan een virus dat heel veel mensen bij zich dragen, waarvan de meeste mensen geen last hebben, en waarvan de meet-methode ook nog eens niet erg betrouwbaar is? Of aan andere ziekten? Vrijwel alle sterfgevallen hadden 1, 2 of 3 andere ziekten (comorbiditeit, zie de pdf in de link).

Waarom telt zo’n dode dan geheel als Corona-dode, als het bijvoorbeeld voor 90% door andere ziekten kwam? Doodsoorzaak 10% Corona bestaat niet. Het dodental is dus per definitie te hoog, maar hoeveel te hoog, dat weet niemand. En dat is ook onmogelijk in cijfers te vangen.

In Polen telt men alleen Corona-doden als die geen andere ziekte hadden. Daar is het sterftecijfer dus veel lager. Waarschijnlijk doen alle Oostblok-landen dat.

In België is het precies andersom: bij elke twijfel wordt het een Corona-dode genoemd. Die hebben dus juist weer een veel te hoog cijfer.

In Nederland is het sterftecijfer juist TE LAAG, omdat er bij alle doden buiten het ziekenhuis niet wordt getest op Corona. Om alle twijfel weg te nemen kijk je naar oversterfte want dit klopt altijd. Zie de grafiek hierboven.

De cijfers uit China kunnen te laag geweest zijn, omdat zij misschien net als Polen tellen. Of omdat ze daar de paniek willen beteugelen. In één crematorium in Wuhan werden 3500 urnen afgeleverd. En er zijn acht crematoria daar. Wuhan heeft dan mogelijk 100 keer meer doden dan ze gemeld hebben: en dat is dan omgerekend hetzelfde als in Europa.

De lockdown in China is wel veel strenger en effectiever dan in Europa. Kijk maar naar onze kerken, die gewoon open bleven terwijl de rest van Nederland keurig thuisbleef. Zie de hoge sterfte in onze Bible Belt. Of zie Iran, waar bedevaart-plekken ook open bleven. En in de grafieken hieronder zie je dat ook terug: in China daalt het 4x sneller dan in de EU door een veel strengere lockdown.

Extreem lang op de IC

Covid-19 heeft een atypisch ziektebeeld: gemiddeld VIJF weken op de IC. Dat is bij veel andere ziekten maar 1 a 2 dagen. Daarom zijn er IC-bedden te weinig: niet alleen omdat er zoveel zieken zijn, maar vooral omdat iedereen zo extreem lang (30x langer dan normaal) op de IC blijft. Sommige artsen zeggen dat de IC averechts werkt, en schadelijk is.

Relatieve sterfte per land

In Nederland is nu 0,035% van de bevolking eraan overleden (12 juni). Dat is ongeveer de helft van een heftige griep. Met Spanje, Italië, België, Frankrijk en Engeland (en New York) boven ons, en New York en België nu zelfs iets erger dan een griep. De werkelijke sterfte in Nederland ligt hoger, misschien bijna dubbel zo hoog op 0,06%: dat is hetzelfde als een heftige griep.

Wat eerder opviel, op 18 maart: Noorwegen had 3x zoveel zieken/M als Nederland, maar 3x minder doden/M. Zouden ze daar iedereen testen dan? Kan best. Rijk en dunbevolkt, dus die kunnen iedereen wel testen. Dat zou betekenen dat wij 9x zoveel besmettingen hebben in werkelijkheid, onbewust en ongetest. Groepsimmuniteit gaat dan de goede kant op. Maar na twee weken kan dit dan wel exploderen. Want die waren allemaal besmettelijk, zonder dat ze het wisten. Bij ons wordt het dan 9x erger dan in Noorwegen. Klopt exact met de sterftecijfers, kijk maar in de grafieken.

Dat is ook de reden dat Duitsland en veel ander landen nu veel meer testen. In IJsland mocht iedereen gratis testen, dus daar is het geen probleem geworden. Zie ook Korea,  IJsland, Canada, Groenland, Nieuw Zeeland, Hong Kong, Australië, Singapore, Finland en Noorwegen: veel testen, tracen, intelligente korte lockdowns en economische hulp. Die landen hebben lage sterftecijfers, rond 0,005%. Honderd keer minder dan de griep. En zij testen ook het meest, volgens deze tabellen.

Maar testen alleen is soms niet voldoende. Zie Zwitserland en Luxemburg: die testen extreem veel, maar hebben meer relatieve doden dan sommige andere landen. Dat kan zijn omdat testen al te laat was,. Of omdat de inwoners daar ouder zijn, meer longklachten hebben of veel dichter op elkaar wonen. Of omdat daar meer super spread events zijn, zoals kerkdiensten. Of omdat de luchtvochtigheid daar ongunstig is. Of om andere onvoorziene redenen. In landen die heel weinig testen (zoals Nederland en Zweden) gaat het niet altijd slechter, soms juist veel beter.

San Marino

Daar is volgens officiële cijfers 1,2%  sterfte, 10x hoger dan in New York, en 20 tot 40 keer hoger dan in Nederland. Zou dat misschien een foutje zijn? En inderdaad, als je verder zoekt blijken de cijfers 10x lager te zijn, met een sterfte van 0,12% in plaats van 1,2%. 

Singapore, China

20 april – het zou slecht gaan in Singapore (qua cijfers gaat het daar juist heel goed: 1 dode per miljoen inwoners). Alle buitenlanders moeten daar daarom binnen blijven. Dit gaan we in meer Aziatische landen zien. Precies zoals verwacht, als je naar de cijfers kijkt. In China is het virus nu opnieuw aan het toeslaan. Met hun cijfer van 0,0002% en hun strenge lockdown was dit ook te verwachten: er is geen immuniteit.

Grafieken die inzicht geven

Inzichtelijke grafieken over Nederland staan hier. Daar kun je ze ook vergelijken met andere landen zoals Italië of China.

De lijn “Dagelijkse nieuwe doden” begon in China te dalen na een piek van 12 dagen. De piek begon 22 dagen na de eerste dode. In alle andere landen gaat dat vrijwel net zo, ook al verschillen de aantallen enorm. En die snelle daling lukt alleen in China, met hun superstrenge lockdown en tracing apps. In de meeste Westerse landen daalt dat 4x langzamer, en is de relatieve sterfte ook nog eens 1000x (ja, duizend keer, dat zie je goed) hoger:

Maar dit gebeurt er nu in China: er is totaal geen groepsimmuniteit, en zoals verwacht kan het virus dan elk moment opnieuw toeslaan. De lockdown werkte te goed, en is nu dus juist het nadeel geworden. Dit is bij ons in de EU nauwelijks mogelijk, want hier was de sterfte 115 tot duizend keer hoger:

21 maart: De cijfers waren hier in verhouding met het aantal inwoners 115 keer hoger dan in China. De oorzaak daarvan zou de minder strenge lockdown kunnen zijn. Of de cijfers van China kloppen niet (het meest aannemelijke). Of Wuhan was hermetisch afgesloten.

De piek is voorbij en duurde 15 dagen voor Italië (tot 5 april). De piek begon inderdaad ook zo’n 22 dagen na dag 1. Maar na 5 april daalt het inderdaad langzaam. Vier keer langzamer dan het steeg, en ook 4x langzamer dan in China. Het lijkt erop dat de lockdown daar nauwelijks werkt, in ieder geval 4 tot 100x slechter dan in China.

Nederland. In twee weken was de bovenste lijn 30 a 40. Dat was in Italië destijds na twee weken al 250. Delen door 3,5 wegens meer inwoners (90 miljoen versus 17 miljoen) is 71. Dan gaat het hier dus twee keer beter (update: klopte ook precies). Maar wij lopen 1 a 2 weken achter op Italië, en onze dag 1 lijkt op de grafiek nogal vroeg in vergelijking met China en Italië, mogelijk omdat artsen hier inmiddels opmerkzamer waren. Kan wel 5 dagen schelen. UPDATE: dat bleek inderdaad 3 dagen te schelen.
28 maart: De daling  is hoopvol, maar zegt nog niks.
30 maart: En inderdaad, het stijgt door. Toch lijkt het op 4 april te stabiliseren, want we zijn dan al voorbij dag 22. Die piek gaat dan 14 dagen lang duren, voordat het echt gaat dalen, op 18 april dus (update: klopte exact).
1 april: dat gaat slecht. Volgens de grafieken kunnen dat 200 doden per dag worden, 13 dagen lang, vanaf 3 april, omdat we vrijwel dezelfde curve hebben als Italië. Met dan straks 8.500 doden in Nederland als dit zo doorzet. Bijna als de ergste griepgolf. Alleen dan in zeer korte tijd, met dramatisch overvolle IC’s en overbelaste ziekenhuizen.
6 April: de grafiek daalt nu echt sterk.
7 April : Alle doden uit de verzorgingshuizen van afgelopen week zijn er vandaag  bijgeteld, vandaar de piek, die daarom eigenlijk niet klopt.
8–17 April: De “echte” piek is nu verder aan het afnemen. Maar het gaat zoals in Italië: het daalt vier keer langzamer dan dat het steeg (de piek van 7 april moet je wegdenken). De piek op 16-17 april klopt ook al niet, dat is een terugwerkende inhaalslag over de paasdagen. Alhoewel dit tesamen weer zo hoog is, dat dit eigenlijk pas de ECHTE piek is (omdat je 7 april moet wegdenken). Zo bezien gaat het slecht, ook omdat de cijfers nog 50% te laag zijn, vanwege de verzorgingshuizen.

Het lijkt erop dat de lockdown dus nauwelijks werkt.

Het RIVM heeft andere grafieken. Die lopen iets achter, en de laatste vier dagen zijn daar nog totaal niet volledig, maar de dagen daarvoor kloppen dan weer wel veel beter (hieronder die van 3 juni):

We zouden misschien moeten gaan testen en tracen zoals in China. Daar heeft iedereen een verplichte app op je telefoon met een kleur. De beste kleur is groen, dan ben je CCI oftewel Certified Corona Immune (of iets dergelijks). Maar in democratische landen is een verplichte app zeer privacy-gevoelig, en veel te ingrijpend. Zo te zien komen we daar ook niet uit nu. Ik zou een voorstander zijn van vrijwillig immuun-testen, eventueel met korting van de overheid:

Test je immuniteit: Certified Corona Immune

Als je denkt dat je het virus al gehad hebt, zou het fijn zijn om dat te kunnen bewijzen. Want dan mag of kan je alles weer, je kan dan niemand aansteken, en je hoeft ook niet meer bezorgd of bang te zijn voor jezelf of om anderen aan te steken. Je kan zo’n test doen voor 40 euro bij LABONOVUM.nl. Maar een immuniteitstest bewijst niet alles. Er zijn veel mensen die helemaal niet ziek worden van het virus, door een goede afweer, en die volgens deze test niet immuun zijn.

Frankrijk, Spanje, UK, VS – 21 april

De piek begon in Frankrijk ook zo’n 22 dagen na dag 1. Net als in Nederland lijkt dag 1 te vroeg en kon je daar inderdaad 4 dagen bijtellen. Op 2 april begint de ergste piek, die 15 dagen gaat duren, en dus op 17 april voorbij is en dan pas heel langzaam zal dalen.

UK: 26 dagen na de eerste dode begint de piek. Ongeveer als in alle EU landen. De piek was inderdaad op 8 april en gaat nu afnemen, maar blijft nog 15 dagen lang ernstig, tot 23 april. En zal ook 4 x langzamer zakken dan hij steeg.

Spanje: De piek begon 24 dagen na de eerste dode, en is dalende. Tot 17 april is deze zware piek nog te verwachten. Ook hier daalt het 4 keer langzamer dan dat het steeg.

VS: ook daar begon de piek zo’n 24-30 dagen na de eerste dode. De hoogste piek was 20 april en ging daarna afnemen. Die zware piek zal naar verwachting duren tot begin juni. En ook hier zal het 4x langzamer dalen dan het steeg.

In New York begon de piek zo’n 24 dagen na de eerste dode. De hoogste piek was 7 tot 13 april en ging daarna langzaam afnemen, zoals in Europa. Die zwaarste piek was tot 25 april. 

Groepsimmuniteit

Zie deze blog:

“Deze grafieken beweren dat je ermee wegkomt zonder zware lockdowns zoals in China of Italië. In plaats daarvan laten ze de infectie toe, totdat het merendeel van de bevolking immuun geworden is. Dat duurt alleen veel langer.”

De auteur Joscha Bach beweert nu dat als je juiste getallen in de grafiek zou zetten (die bij al deze grafiekjes ontbreken), dat het dan minstens een jaar gaat duren, tot wel tientallen jaren. Zie de grafieken in die blog. Dat leidt bij hem tot een inzicht, dat de enige effectieve manier zoals in China is, met strenge lockdown.

“China has learned its lesson: after the lockdown of Hubei, other regions implemented effective containment measures as soon as the first cases emerged.

“For some reason, Western countries refused to learn the lesson. The virus spread in Italy, until their hospitals collapsed under the load. The US, UK and Germany are not yet at this point: they try to “flatten the curve” by implementing ineffective or half hearted measures that are only meant to slow down the spread of the disease, instead of containing it.”

We zullen zien. In China gebeurt nu het tegenovergestelde: de lockdown werkt nu in het nadeel, kijk maar in de grafiek. Of Afrika: het zou daar 0,06% sterfte kunnen worden, net als in Europa. Maar veel minder is veel waarschijnlijker, bijvoorbeeld 0,003% (het gemiddelde in de wereld), want in Afrika zijn er minder oude mensen met slechte gezondheid. In Europa was dat gedeelte 90% van de overledenen. Luchtvochtigheid, zon en temperatuur kunnen daar misschien ook een gunstige uitwerking hebben. 

UPDATE: En inderdaad, op 19 juni is er geen enkel land in Afrika dat slechter scoort dan Noorwegen (waar een extreem lage sterfte is). Zuid-Afrika heeft bijvoorbeeld een sterftecijfer van 0,0024%. Dat is 15x lager dan Nederland.

Of in Noorwegen, IJsland, Korea, Hong Kong, Singapore, Canada, etc, met de laagste sterftecijfers, en met veel vroege maatregelen, maar niet met strenge lockdowns.

Onze regering heeft redelijk goede besluiten genomen. Je kon niet anders, in zo’n dichtbevolkt land, met de informatie die er toen was: de intelligente lockdown was toen even de enige manier. Maar inmiddels weten we wel beter. En er had strenger toegezien moeten worden op kerken en andere religieuze events. Want het verbod op grote indoor events heeft achteraf bezien overal goed gewerkt. En de rest van de lockdown had er al lang af gekund. 

Reproductiegetal R en R0

Dit getal zegt hoe snel het virus om zich heen kan grijpen. R0 is een inschatting op basis van veel onbekende factoren, dus je hebt er in de praktijk weinig aan. R is het daadwerkelijke getal, maar ook van dat cijfer weet men niet welke factoren van invloed zijn, en waarom. Het getal is belangrijk voor wetenschap en onderzoek, en voor de analyse van grafieken.

Conclusies

Vrijwel iedereen zal het overleven, met of zonder maatregelen. Volgens de ergste cijfers  overleeft 99,9% het. Mannen hebben meer kans te sterven dan vrouwen. Vrijwel overal was 95% van de overledenen boven de 65, de gemiddelde leeftijd was 80, waarvan vrijwel iedereen een of meerdere andere ziekten had

Het is onduidelijk in hoeverre de lockdown het dodental heeft verlaagd, of heeft verhoogd.

Inzicht gaf de grafiek hieronder (het aantal doden per miljoen inwoners, logaritmisch, vanaf de dag dat 1/10M werd bereikt). Deze grafiek loopt alleen zeven dagen achter. Als je de lijnen doortrekt komt Nederland uit op ongeveer 0,03%. In Nederland zou dat 5000 doden in totaal eind mei betekenen. Dat is de helft van de heftigste griepgolf. Wel veel sneller, met soms 175 doden per dag. En met twee weken IC per patiënt. Zonder verbod op super spread events was het aantal doden mogelijk hoger geweest. De rest van de lockdown leek nauwelijks van invloed.

UPDATE: het doortekenen van die lijnen klopte grofweg overal, achteraf bezien.

Klik hier voor de grafieken.

Deze grafiek is logaritmisch, dus elk vakje hoger betekent niet 2x zo veel, maar 10x zo veel. Deze getallen zijn (vrijwel) OVERSTERFTE, dus het aantal doden boven het normale aantal doden.

Ultrakorte samenvatting

Covid-19 is ongeveer zo dodelijk als de zwaarste griepgolf, met een sterfte van 0,06% in Nederland, met 10.000 doden. Er lijkt maar een kleine kans om besmet te raken: ongeveer 1 op 5. Van degenen die toch besmet raken, wordt 60% niet ziek. Degenen die toch ziek worden hebben een kans van 97% om weer te genezen (vooral als je jonger dan 65 bent en geen andere ziektes hebt). 

De officiële media doen aan censuur en aan het verdraaien van gegevens.

Volgens de nieuwste inzichten spelen luchtvochtigheid, airco en grote indoor events een cruciale rol in de besmetting en het dodental.

Virussen kunnen uit de lucht verwijderd worden met ioniseer-machines.

Het effect van een lockdown lijkt nauwelijks bewezen in de grafieken, maar een vroeg verbod op grote indoor events wel. Een lockdown heeft, als het lang duurt, een verwoestend effect op de economie. Een strenge lockdown heeft veel nadelen, en verhoogt ook de kans op een tweede uitbraak, omdat er geen immuniteit is: zie China en Iran. 

Uiteindelijk blijkt het in veel landen ongeveer zo dodelijk als een zware griep te zijn, ook in Nederland. Op enkele plekken 2x dodelijker, maar in veel landen juist honderden keren MINDER dodelijk dan de griep. Wereldwijd 12 keer MINDER dodelijk dan de griep.

 


Bronnen:
Ik keek o.a. op deze site naar “Deaths / 1M pop”. En op deze grafieken. En op de grafieken op allecijfers.nl En alle info op het RIVM. En nog meer op Datagraver. En hier staat internationale oversterfte. Ik las artikelen zoals deze over de Corona-crisis. Of ook deze website van een Duitse arts. En deze Zwitserse site, of deze kritische kijk. En dit interview met Maurice de Hond.
Inmiddels staan veel cijfers ook direct hier op Google.

135 Reacties (nieuwste bovenaan)

  1. Interessante website! Maar waarom wordt er alleen gesproken over sterfte? De lichamelijke gevolgen van corona lijken in veel gevallen ernstig en langdurig. Graag meer onderzoek/informatie daar naar.

  2. Goed werk! Twee kritiekpunten: kerken zouden niet in lockdown gegaan zijn. Dat was en is zeker wel het geval. En hoge sterfte in Biblebelt???? Is aantoonbaar onjuiste/niet het geval.

  3. Als we met Corona nu zitten in de categorie ‘zware griep’, wat zegt dat dan over de impact van Corona? Van een ernstig nieuw probleem/virus/bacterie, etc zou je verwachten dat het de sterftecijfers vergroot. Dus hogere aantallen dan in vroeger jaren. Maar die aantallen zijn nog net zo hoog/laag als in vroeger dagen.

    Moeten we concluderen dat Corona de sterfte van influenza heeft weggevangen en dus in termen van mensenlevens niet gevaarlijker is dan de gewone griep? Nettoresultaat van Corona voor de sterfte: 0, nul, niets.

    Als de sterfteoorzaak verandert door een nieuw virus, maar de sterftecijfers niet, wat zegt dit dan over de nieuwe ziekte en over de reactie erop? Een virus dat ongeacht lockdowns overal eenzelfde patroon laat zien. De enige impact van de lockdowns is dat het de sterftecijfers verhoogt door de economische fall out.

  4. Ik waardeer je werk, en je hebt een heel aantal goede punten maar ik lees erover heen of begrijp je verkeerd wanneer je probeert te antwoorden of de lockdown nuttig is (geweest) …
    Het antwoord daarop is een eenduidig en helder JA namelijk.
    Zoals op de allereerste persco aangegeven, en vervolgens door Lubach letterlijk 1000 keer herhaald is is het doel ‘flatten the curve’ om de IC het te laten kunnen behapstukken. EN dat is keihard en duidelijk gebeurd, je kent ongetwijfeld de NICE grafieken.
    Dus ik vind het grappig dat dit nog niet duidelijk naar voren komt maar je de lockdown steeds in twijfel trekt mbt infectie-aantallen en allerhande andere zaken. Het is ook grappig dat je nota bene de flatten the curve grafiek hier post maar eronder nog doorgaat over infecties en second waves etc ?? Irrelevant.

    Tweede kritiekpuntje: mbt Zweden, ja onze sterfaantallen moeten nog gecorrigeerd worden, maar die van hen net zo goed. Dus laat dat argument weg of maak het compleet.

    1. In Zweden zijn het merendeel vd doden in verzorgingshuizen gevallen. Kwam dat door besmette verzorgers die van kamer naar kamer gingen, of hebben de bewoners elkaar besmet via de verbonden airco’s? Het eerste lijkt onwaarschijnlijker dan het laatste.

  5. Ik was het vergeten te melden…erg druk maar ik heb een studie betreft Aerosolen en luchtvochtigheid:
    https://www.condair.nl/droge-lucht-maakt-ziek/luchtbevochtiging-beperkt-griepvirus-in-lucht

    Dit gaat dan over Influenza maar Covid 19 heeft dezelfde overdracht dus neem ik aan vergelijkbaar.

    Hierin is een airco idd een gevaar aangezien deze ontvocht (tenzij je de functie bevochtigen aanzet op zijn tijd)
    Maar ook zijn de meeste gebouwen behoorlijk geïsoleerd en in koude tijden wordt de verwarming aangezet en bij onze ouderen soms een extra standje hoger…dit zou dus ook een extra oorzaak kunnen zijn van een drogere lucht…hierin zou de de ventilatie dus helemaal cruciaal kunnen zijn…ik ga er vanuit dat er verder geen bevochtigers worden gebruikt.
    In het algemeen is swinters de lucht ook droger…aangezien Nederland een zeeklimaat is duren dus de griepzeizoen korter omdat als het warmer wordt de luchtvochtigheid ook sneller hoog wordt…met dit gegeven >40 procent luchtvochtigheid kun je eens naar de landen kijken betreft weer/luchtvochtigheid en toename/afname…eventueel het klimaat van het land.

    Groetjes Michel

    1. Inderdaad. Het inzicht van aerosole verspreiding en de mogelijkheden om dat in de toekomst effectief te gaan mitigeren, zou wel eens effectiever blijken te zijn dan de jaarlijkse griepprik. Maar of Big Pharma daar ook zo over denkt?

    1. Stel nu dat de aërogene component in de besmetting een belangrijke component is die we nu over het hoofd zien. Dan zou het nuttig zijn om eens wat experimenten te doen om te bepalen of die hypothese klopt. Je zou het experiment, denk ik, opzetten door een groep kwetsbaren te verdelen in twee groepen. De ene groep stel je bloot aan grote druppels en/of direct contact en de andere aan kleine aërogene druppels (aërosolen). Dan kijk je of er een significant verschil tussen zit tussen hoeveel kwetsbaren besmet worden.

      Ik denk dat ik de uitslag van dat experiment al weet. Niet omdat ik zo’n experiment heb uitgevoerd, maar een zekere meneer Wells in de jaren 30 tot 50 van de vorige eeuw. Hij kwam nota bene voor Influenza tot de conclusie dat bij dierproeven de aërosolen een significant grotere percentage dieren besmette dan de grote druppels/direct contact.

      Het vreemde is dat het boek van meneer Wells vaak wordt aangehaald om te bewijzen dat de meter of anderhalve meter afstand van belang is. Maar als je het boek goed leest, blijkt dat een verkeerde lezing en interpretatie van dat boek te zijn. Wells heeft wel experimenten gedaan, waaruit blijkt dat grote druppels binnen 1 meter vallen, maar dat waren alleen een soort ballistische experimenten. Alsof je met balletjes gaat gooien en kijkt hoever ze komen. Maar dat zegt niets over hoe de overdracht van de besmetting (bacterie of virus) is. Het blijkt uit de experimenten dat de aërosolen veel dieper de longen in komen en daardoor veel meer schade aanrichten. De grote druppels worden veel eerder in het ademhalingssysteem al geblokkeerd en richten veel minder schade aan.

      Maurice de Hond heeft daar een mooi artikel over geschreven: https://www.maurice.nl/2020/06/18/game-set-het-zijn-de-aerosols/

  6. Ik mis (niet alleen hier hoor) nog een belangrijk punt. Er is een groep mensen die wel erg ziek wordt/is geweest, maar die niet in de grafieken voorkomen. Ze zijn niet opgenomen in het ziekenhuis of overleden, maar wel al wekenlang ziek. De kans op blijvende longschade is zeker aanwezig. Door alleen naar het aantal overleden mensen te kijken mist er hier een groep covid-slachtoffers die misschien nog jaren last zullen hebben.

  7. Een heel uitgebreid artikel. Dank je. Wat ik mis (maar wellicht heb ik daar overheen gelezen) in jouw opmerking mbt tot het sterftecijfer in Zweden, is dat de Zweden iedereen testen die is komen te overlijden dus ook de mensen in een verzorgingstehuis. Dat doen wij in Nl niet. Zou dat wel gebeuren dan zijn er in Nl veel meer mensen per 100.000 inwoners overleden dan in Zweden. En daarmee vervalt dus het argument dat hun keuze niet werkt.

  8. Kun je dit nog eens uitleggen, AartJan: ‘maar meestal honderden keren MINDER dodelijk dan de griep.’ Ik dacht dat Corona net zo dodelijk was als een zware griep.

  9. Fantastisch werk, al schemert er hier en daar wat onverwerkte pijn door uit een christelijk verleden. Overigens basisonderzoek zou dan toch moeten zijn; oversterfte per 1000 inwoners per land, dat is dan de enige manier om landen onderling enigzins te vergelijken?

      1. Tja, maar als de extremen uit de historische cijfers (zoals griepgolven) gefilterd worden komt dus in theorie wél het meest reële resultaat bovendrijven in die calculatie, toch? Een beeld dat vooral de landen die “laag” tellen een geheel nieuw resultaat gaat opleveren in hun relatieve oversterfte cijfer. Ik denk dat dit de meest juiste en eerlijke manier zou zijn, AJ, zou top zijn als ‘t toch mogelijk is :)) Een resultaat echter dat NL haar cijfers gaat laten verslechteren, of we het leuk vinden of niet (relatief veel niet getelde gevallen versus een kleinere bevolking). Dank voor je goede werk in elk geval!

        1. In NL komt het daar ook gewoon uit op hetzelfde als de zware griep van 17/18. In veel landen is er niet eens verschil met andere jaren. Alleen in New York is de sterfte veel hoger.

  10. Het tekstje van de conclusie (Vrijwel iedereen zal het overleven, wat we ook doen. Volgens de ergste cijfers overleeft 99,9% het. […] Vrijwel overal was 95% van de overledenen boven de 65, de gemiddelde leeftijd was 80, waarvan vrijwel iedereen een of meerdere andere ziekten had) formuleer je iets handiger dan dat van de ultrakorte samenvatting.

    1. Inderdaad, de tekst “Conclusie” klopt eigenlijk niet, en “Ultrakorte samenvatting” ook niet, want in beide stukjes staan dingen die niet daarboven staan. Maar veel mensen lezen alleen dat soort korte stukjes…
      UPDATE: ik heb die tekstjes inmiddels wel volledig aangepast

  11. Dit blog volg ik al vanaf dag één en ik blijf je updates volgen. Je doet erg goed werk. Het is bizar dat betaalde journalisten niet hebben gedaan wat jij doet.

    1. Dank! Dat gaat vooral over testen, en toen ik deze blog begon heb ik me gericht op sterftecijfers. En niet op tests, want tests waren altijd al dubieus.

      Maar wel een interessant en belangrijk verhaal: exosomes in plaats van virus. Het verklaart bijvoorbeeld dat maar weinig mensen ziek worden indien besmet, en dat sterfte vrijwel alleen onder oude en zieke mensen voorkomt. Maar het verklaart niet de hoge oversterfte.

      Ik vermoed dat er zowel exosomes bestaan als het kale virus (beide met hetzelfde RNA). En als de theorie klopt dan zullen er miljoenen keer MEER exosomes zijn dan virus-deeltjes. De exosomes werken dan net zo als een vaccin, maar dan door de lucht. In dat geval werken mondkapjes, handschoenen en anderhalve meter zelfs AVERECHTS. En dat zou echt groot nieuws zijn!

  12. Super goed en mooi onderzoek!
    Ik doe hierin zelf ook een onderzoek en merk hierin dat tot nu toe de curve heel veel lijkt als op de Influenza curve…alleen met een iets latere start datum…maar logisch het gaat om een nieuw Virus die ook pas in December ( officieel) is uitgebroken…al kom ik rapporten tegen over de wereld met al positieve metingen in December en Januari…hoe betrouwbaar deze metingen zijn is nog onduidelijk…maar aangezien mensen hebben gereist vanuit de in China besmette dorpen niet uit te sluiten.
    Wat mischien voor jou ook interessant kan zijn is om te kijken naar landen waar de cijfers laag zijn hoe zich daar in het verleden de Influenza zich heeft verspreid…hebben deze landen bijvoorbeeld minder last van deze ziekte en hoe verhoudt zich dat?
    Jij praat over grote bijeenkomsten…wat ik tot nu toe heb ontdekt is dat de besmettingen zich alleen binnenshuis hebben afgespeeld…bijna geen meldingen van Festivals in de open lucht…ik weet dat Australië de kusten heeft afgesloten maar dit was uit prefentie (veel mensen bij elkaar) niet door werkelijk gemeten besmettingen.
    Hoe zit het bv met de glazen spoelen deze gaan vaak van mond tot mond…en worden vaak met alleen water gereinigd…ook ik vind hier geen onderzoeken.
    Je praat over airco’s maar in de algemene regel ontvochtigt dit apparaat juist…mits de staat en het gebruik van dit apparaat…het zal wel kunnen dat je van koude naar warme ruimtes gevoelig wordt…je ziet dan vaak dat mensen tijdelijk een druip neusje krijgt…maar inderdaad zeker onderzoek waardig.
    Betreft lucht circulatie in gebouwen zou dit zeker effect kunnen hebben…hoe zit het met de filters en hoe goed is de circulatie.

    Ik wens je heel veel succes met de verdere onderzoeken en ga je nieuwe berichten zeker blijven lezen!

    Groetjes Michel

    1. Als extra note: hoe verhoudt zich de griep epedemies in bv Zweden met Covid 19 zonder lockdown betreft sterf gevallen en met landen waar wel een lockdown plaats vindt.

  13. De hygienische maatregelen begrijp ik niet helemaal ; mondkapjes werken niet (zijn ontworpen voor IC of in de operatiekamer om niet wond te infecteren) , virus kan ook op handschoentjes gaan zitten etc (een virus op je hand is echt nog geen probeem, aangetoond is volgens mij dat aerosolen het probleem zijn).
    Overigens heb ik nog nergens gelezen hoe een virusdeeltje nu in je longcellen terechtkomt. Pas IN een cel wordt een virus actief. Ons lichaam ontworpen om virussen te ‘verwerken’. Maar goed, we weten ook dat vrijwel alleen mensen met aandoeningen in de problemen raken. Er zijn uitzonderingen.

    Verder schijnt er een relatie te zijn met ontgiftingsprocessen in je lichaam (wellicht daarom ook problemen in gebieden met extreme luchtverontreiniging ; wuhan , Iran , Z korea en N Italie. Is op te zoeken).

    1. De virus of welke het dan ook xijn worden gewoon ingeademd. Dan komen deze deeltjes op het longslijmvlies. Daar is het de bedoeling dat het slijmvlues deze deeltjes onschadrlijk maakt. Bij oudere mensen is the first defense van het slijmvlies veel minser goed dan bij kinderen tot 12-15 jaar. Daardoor kan het virus of wat voor stof het dan ook mag wezen door het slijmvlies bij de eigenlijke lichaamscellen komen. Bij jongeren zal tijdens deze reis van het virus door het slijmvlies ook een immuun reactie al optreden. Bij ouderen vaak niet. Bij ouderen zal het bij vele cellwn tegelijkertijd binnenkomen en zich kunnen vermenigvuldigen. En bij ouderen en zeker met onderliggende ziekten komt het immuunsysteem zelfs dan nog niet in actie. Hierdoor ontstaan de vaak dubbele en volledige longontstekingen omdat het virus xich ongebreideld kon vermeerderen , de longen infecteerd en dan pas komt volgas ineens het immuunsysteem in actie. De belasting door alle stoffen aangemaakt door het immuunsysteem loopt uit in de cytokinestorm…..vernietigend voor het lichaam.

      Hoe lager vitamine D3 gehaltes , Omega3 etc….hoe heftiger het verloopt.

      De cytokinestorm wordt beschouwd als fase 3. In die fase heeft het geen zin meer om hydroxochloroquin en andere virusremmers te beginnen. Veel virusmateriaal is dan al door het lichaam vernietigd. Dat wil niet zeggen dat de patient niet meer ziek is. Want veel longontstekingen gaan over van een virusinfectie naar een bacteriële infectie wat weer bestreden moet worden met antibiotica……..

  14. De oversterfte kan ook heel goed zo hoog zijn, de laatste weken, doordat het gemiddelde over de eerste 10-11 weken lager dan normaal was! Het is een inhaaleffect.

  15. Veel subjectief ingekleurde interpretaties op de harde cijfers, weinig durf om te zeggen ‘we weten het gewoonweg (nog) niet’, onjuistheden, gebrek aan nuance zoals de reactie op R (dit moet overigens R0 zijn) en soms pure flauwekul. Deze blog kan beter sluiten.

  16. Hallo Aartjan,
    Ik vind het bewonderenswaardig hoe jij onderzocht hebt en je artikel continu hebt aangepast en open stond/staat voor verschillende bronnen en kanten van het verhaal. Chapeau!

    Wel heb ik een punt waar ik mijn vraagtekens nog bij zet. Jij zegt dat over sterfte altijd klopt. Ik begrijp dat oversterfte aangeeft dat er meer doden waren dan normaal. En zo te zien ook best veel. Wel is het lastig uit deze oversterfte de oorzaak te zien. Zijn al deze mensen aan corona overleden? Of hebben de maatregelen misschien gezorgd voor een grotere oversterfte (denk eenzaamheid, geen of slechte verzorging in verzorgingshuizen door personeel tekort, geen noodzakelijke behandelingen voor anders zieke mensen, zelfmoord, angst, paniek, niet naar dokter gaan vanwege angst, te weinig zorgkracht omdat (potentieel) besmet zorgpersoneel in quarantaine staat)? Of, zoals je aangeeft, was de behandeling misschien desastreus (wat ik zelf ook uit enkele bronnen heb vernomen)?
    Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet in Nederland woon en daar de situatie niet goed genoeg ken en niet weet of deze punten daar ook naar voren komen, dus is het vooral een vraag.

    Nog een ander punt waar je het over had, namelijk dat in de US op 14 april een hogere piek kwam en jij je afvroeg of ze daar misschien anders zijn gaan meten. Dit kan zeer goed kloppen, aangezien officiële berichtgeving aangeeft dat ze niet meer perse moeten testen, maar mensen met symptomen als Covid-19 opschrijven (zonder testen dus!!!).

    Bedankt voor al je werk!
    Vriendelijke groet,
    Tomas

    1. De oversterfte is echt direct grotendeels aan Corona te wijten, dat kan niet anders, dat zie je in de grafieken, in alle landen. Maar als je comorbiditeit meetelt (dus als je telt zoals Rusland) is de coronasterfte enorm veel lager. En de oversterfte valt niet extreem buiten jaarlijkse schommelingen, ook al is het nu tijdelijk hoger dan ooit.
      En dat US anders telt zagen we ook in andere landen, dus niet vreemd.

  17. Je hebt het werk gedaan dat de media hadden moeten doen, Aart Jan. Die waren te druk met het creëren van hoge kijkcijfers en veel kliks door alleen maar dramatische verhalen te brengen. Heel eenzijdig. Hadden ze ook maar wat aandacht besteed aan andere bronnen dan alleen de overheid, dan hadden we nu misschien nog iets van een economie gehad en hoefden we niet bang te zijn dat onze mensenrechten worden ondermijnd met een app en onze gezondheid met een vaccin terwijl de natuur al zorgt voor immuniteit. Dank voor je onderzoek.

  18. Zijn de R0 berekeningen van RIVM ergens te vinden? Welke variabelen ze gebruiken?
    Op dit moment (22 april 2020) (onder bijv. bloeddonoren) hebben zo’n 500.000 mensen het virus gehad. Hoe verhoud zich dit tot de lage R0 die het RIVM meldt?

  19. Dankjewel Aartjan!
    Ik heb je artikel frequent bezocht, gelezen en gedeeld. Geweldig werk en ik ben je zéér erkentelijk! Je hebt me veel inzicht gegeven in de verhouding tussen beschikbare “feiten” en de grote interpretatieruimte. Je conclusies goed onderbouwd en (heel fijn:) mild
    We starten een volgende fase, begrijp ik; zien hoe dat gaat en uitpakt. Voor jou, iedereen om je heen en alle lezers en iedereen om hen heen: blijf veilig, maar zonder paniek.

    1. JEEE, dat is er een inderdaad! DANK! In Nederland klopt de inschatting van een dubbel aantal doden dus vrijwel exact op deze grafiek. Dit gaat dus over oversterfte, wat altijd klopt. In mijn grafieken heb ik daar al rekening mee gehouden inmiddels, dat getal staat er al bij.

  20. Ha Aartjan, mooi om deze cijfers te zien. Geeft weer een ander beeld. De grafiek die ik nergens kan vinden in mijn zoektocht is de lewftijdsverdeling voor Covid19 patiënten die op de IC liggen. Ervan uitgaande dat dit onze bottleneck is in het zorgsysteem, moeten we vooral beter begrepen hoe die demand eruit ziet. Leeftijd is een startpunt.

  21. Interessante informatie. Kennen jullie deze al? Geeft helder aan hoe relatief het risico op overlijden is. Ik begin inmiddels ook er van overtuigd te raken dat de maatregelen te zwaar zijn.

    “for the vast majority of countries around the world and for the vast majority of states and cities in the USA with, the risk of death from COVID-19 this season for people <65 years old may be even smaller than the risk of dying from a car accident during daily commute"

    wetenschappelijke onderbouwing: https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.05.20054361v1

  22. Mooie blog, veel info. Een aanvulling (ik weet niet of je het al weet) Op de Italiaanse televisie (Rai3 – Report) was vorige week een uitzending waarin gesteld werd dat de fabrieken in Lombardije pas op 30 maart daadwerkelijk gesloten zijn. Ook de quarantaine maatregelen vanuit Rome zijn zijn daar niet, of onvoldoende uitgevoerd. Dat wordt nu als de belangrijkste reden gezien voor de buitenproportionele hoeveelheden die in Italië zijn waargenomen. Korte samenvatting: vanuit de fabriekseigenaren is de politiek aangestuurd om de maatregelen niet in te voeren, omdat slecht zou zijn voor de economische welvaart van Lombardije.
    https://www.rai.it/programmi/report/inchieste/La-zona-grigia-b752ac9e-8f71-4161-bbd8-7ee2b92a582a.html voor het hele programma. Je kunt de pdf door een vertaler halen en dan heb ook info. Voorwaar, het voorland voor de USA.

  23. Heel interessant om te lezen en ik ben blij dat je zoveel informatie geeft.
    Ik persoonlijk denk dat we allemaal goed moeten blijven nadenken en onszelf informeren. Daarbij moeten we artikelen en statistieken bekijken van de reguliere media en de alternatieve media en op die manier kunnen we tot een beter beeld komen. Eerlijk gezegd mis ik in de kranten en nieuwsprogramma’s kritische vragen over onze lockdown, want de gevolgen van zo’n lockdown zullen ook hevig zijn.
    Persoonlijk denk ik echter nog steeds dat onze regering een goed besluit heeft genomen met de intelligente lockdown. Ik ben alleen wel benieuwd hoe we de maatregelen gaan versoepelen, omdat de publieke opinie erg belangrijk kan gaan worden. Gaan er nu maatregelen versoepelt worden en sterven er extra mensen, dan zullen veel mensen de regering daarvoor verantwoordelijk stellen en met die gedachte in het achterhoofd is het lastig om zulke dingen te beslissen.
    Ik denk dat er alleen een goed beleid kan worden gemaakt als veel mensen met verschillende meningen vanuit verschillende perspectieven (virologen, epidemiologen, artsen, wiskundigen, economen, enz) gehoord worden, want alleen door kritisch naar dingen te kijken, kun je tot een goed oordeel komen. Dat geldt overigens natuurlijk niet alleen voor deze crisis, maar ook voor andere besluiten.

    Eerder heb ik op deze pagina overigens al een verwijzing gezien naar een Zwitserse pagina met wat meer alternatieve info, maar de link erbij was voor de Duitstalige pagina. Hier een link naar de Engelstalige pagina : https://swprs.org/a-swiss-doctor-on-covid-19/

    Ik blijf je blog in ieder geval lezen en ik hoop dat je verder gaat met info plaatsen over dit onderwerp.

      1. Goedemiddag Aartjan,

        De Zwitserse website wordt bijna dagelijks ververst, heb je de nieuwste gegevens gezien?
        https://swprs.org/a-swiss-doctor-on-covid-19/
        In Duitstalige landen wordt steeds meer geroepen om een opheffing van de lockdown en dan eventueel het extra beschermen van de kwetsbare groepen.
        Als je goed naar de cijfers kijkt, dan ga je bijna twijfelen aan het nut van een complete lockdown. De cijfers in Zweden zijn nog steeds relatief positief te noemen en als je onze “intelligente lockdown” vergelijkt met bijvoorbeeld België, dan zijn onze cijfers in principe beter. Hoewel dit lastig te vergelijken is, omdat ze in België ook de “vermoedelijke” gevallen meetellen, wat ik overigens vreemd vind.
        Wat is jouw mening?
        Ik denk dat onze regering verstandig is geweest met de intelligente lockdown ipv een complete lockdown, maar ik denk wel dat verschillende maatregelen versoepeld moeten gaan worden binnenkort.
        Als je ook bijvoorbeeld naar dit artikel kijkt (https://www.thetimes.co.uk/article/coronavirus-record-weekly-death-toll-as-fearful-patients-avoid-hospitals-bm73s2tw3) dan lijkt het er op dat een lockdown meer impact heeft als vaak gedacht.
        Maar ik blijf het lastig vinden om een goede mening te hebben over dit onderwerp omdat er nog steeds veel mensen aan overlijden. Denk alleen dat we met z’n allen er verstandig aan doen om zoveel mogelijk te proberen nuchter naar de cijfers te kijken en ze dan zowel vanuit gezondheidsperspectief te zien als uit economisch/sociaal perspectief.

        1. Ja, eens. Ik heb die artikelen gelezen, ook die Zwitserse. De intelligente lockdown is de enig mogeljke manier in EU, maar die kan nu beter snel versoepeld worden, of opgeheven.

  24. Interessante website. Ik wil wel even een kanttekening maken als je gaat vergelijken tussen landen. De landen rapporteren de sterftecijfers immers niet opdezelfde manier. In België worden alle overlijdens waarbij er een vermoeden is dat het om corona gaat mee genomen in de statistieken, ook als er dus niet werd getest, ook als dat overlijden thuis of in een WZC plaats vond. In het VK gaat het enkel om de ziekenhuisoverlijdens in de statistieken. De cijfers voor België vandaag zijn 284 doden, waarvan 116 in het ziekenhuis zijn overleden. Dan besef je hoe sterk er in veel landen wordt ondergerapporteerd. Als ik de overlijdens in België en Nederland vergelijk naar leeftijden toe, merk ik dat in België de +85 de grootste groep is, terwijl er in Nederland daar een knik is en er bij de +85 net minder overlijdens worden gerapporteerd. Ik denk niet dat Nederlandse 85-plussers minder vatbaar zijn, ik denk eerder dat hier een hele groep uit de statistieken blijft omdat ze niet getest worden. Een artikel in AD gaf aan dat de oversterfte in Nederland zo’n 1600 overlijdens was toen er officieel 1000 doden waren geteld. Het werkelijke sterftecijfer zal in Nederland dus een pak hoger liggen dan wordt gerapporteerd. Ik denk dus dat er in werkelijkheid weinig verschil zit tussen het aantal overlijdens in Nederland en België en dat België Nederland niet heeft voorbij gestoken.

    1. Daar heb je een goed punt, en het klopt precies wat je zegt.
      Het bewijs daarvoor is op 7 april al geleverd toen de sterftecijfers van afgelopen week uit verzorgingshuizen opeens werden meegeteld.
      Die zijn allemaal niet getest geweest… het sterftecijfer in NL is dus veel hoger, zeker op oudere leeftijd.
      Maar ook daar is het sterftecijfer laag, 5%. Dat had met alle info die we nu hebben wel 20x hoger kunnen zijn. De lockdown voor verzorgingstehuizen heeft dus goed gewerkt.

  25. Beste Aartjan ,

    – de enige lijn die er toe doet , is de lijn van de oversterfte , die is in Nederland gemiddeld 1 % . ( Ballpark figure… ) , over de laatste jaren
    – die lijn kunnen we dus vergelijken met de andere landen ( behalve China natuurlijk ;-) , om welbekende redenen) .
    – die lijn / grafiek is ook voor de gemiddelde nederlander nog eenvoudig te begrijpen ;-)

    – Die opzet had ik enkele weken geleden voor ogen , dank dat je dit gedaan hebt.

    – Nu rijst de vraag , waarom wordt deze grafiek niet getoond op de websites van de newsoutlets , en niet gebruikt door de regering ??? Graag jouw mening hierover !!

    ( my 2 cents:
    – Omdat het dan voor de politici wel erg moeilijk wordt om te blijven draaien , stallen , en liegen,
    en beslissingen uit te stellen ….. , nlm tegen harde cijfers wordt het moeilijk discussieren . )

    – de andere grafieken zijn meer hulpmiddelen , m.i. , die dan ook nog obfuscated worden door plotseling andere tellingen te hanteren . Mensonterend , in mijn ogen .

    1. In 1 zin : met alle grafieken kun je een politiek spelletje ‘ spelen ‘ ( met levens spelen ???) , maar niet met een eenvoudige grafiek , waarin de oversterfte staat .
      Daarmee kan de CCP ( Chinese Comunist Party ) , de bevolking wel voor de gek houden , maar dat zou hier niet moeten kunnen in Nederland…..
      De conclusie zal ik hier maar niet neerpennen ;-)

    2. In Nederland is 0,015% van de bevolking eraan overleden (8 april).
      De oversterfte is nog veel minder, want de “normale” sterfte moet daar dan nog van af.
      Het is mijns inziens nergens een politiek spelletje.
      Volgens de cijfers is het gewoon een griepvirus, alleen 12x dodelijker dan normaal.
      De overheidsingrepen blijken terecht en verstandig, zelfs economisch gezien.

  26. Wat ik niet helemaal begrijp Aart Jan is waarom je de cijfers van hotspots neemt zoals San Marino en New York en die doortrekt naar hele landen. Dat is toch niet hoe dit virus werkt?

    In hotspots sterft tot 1 procent. Dat zijn bijna allemaal oude en zwakke mensen. Zelfs in Italië hadden maar 2,8 procent van de overledenen geen co-morbiditeit, maar overal hoor je experts hardop denken dat zelfs deze mensen iets onder de leden hadden. Waarom dan de economie platleggen voor al die gezonde mensen die waarschijnlijk toch niet ziek zouden zijn geworden? Met alle sterfte van dien.

    Kijk anders ook eens naar professor Knut Wittkowski https://www.youtube.com/watch?v=lGC5sGdz4kg Volgens hem werkt de social distancing averechts. Hij zegt bijvoorbeeld dat China het geluk had dat het pas laat ingreep met social distancing waardoor ze al een flinke herd immunity hadden bereikt. Volgens hem is deze griep iets ernstiger dan normaal en was die nu al weggeweest als we ‘m niet in leven hadden gehouden door iedereen binnen te houden.

  27. 1. Arts bij Jinek sprak over 90% Covid-patiënten met overgewicht. Zie ook Italiaanse arts: ‘Overall, 2.8% of the sample presented with a no comorbidities.’ https://www.epicentro.iss.it/en/coronavirus/sars-cov-2-analysis-of-deaths

    2 en 3. De tests laten dus een Corona zien, niet de Corona (Covid-19). Plus mensen sterven vaan met Corona en niet aan Corona.

    4.Oversterfte accepteren is een optie (of een variant, zoals in Zweden). De oversterfte gaat om voornamelijk zwakke mensen die toch al snel zouden overlijden en economisch niets inbrengen (klinkt niet erg aardig, maar is wel zo).

    5. Is het niet onredelijk om twee kleine hotspots te pakken (San Marino en New York) en dat dan te extrapoleren naar hele landen (Nederland) en zelfs de wereld? Wat is wél een redelijke vergelijking. Op welk percentage kom je dan uit? En welke getallen rollen daar uit?

    1. Ben benieuwd naar je reactie op alle punten van Denise, Aart Jan, maar intussen denk ik wel dat ze gelijk heeft op punt vier.

      Dus oversterfte deels accepteren van mensen die hoe dan ook vatbaar en zwak zijn en hen intussen zoveel mogelijk beschermen en afschermen. Maar dus ook de andere mensen beschermen door de economie te beschermen. De overgrote massa loopt een heel beperkt risico op Corona en loopt tegelijk wel een groot risico bij het verliezen van inkomen. Dus waarschijnlijk komt het Zweedse model het dichtst in de buurt van een verstandige aanpak. Wat denk jij?

      1. Ja, helemaal eens, maar Nederlands model lockdown is wellicht beter. In cijfers moeilijk te zien, maar toch: Zweden is 7x minder dichtbevolkt, Zweden is later, Nederland daalt sneller, Zweden stijgt nog steeds. Conclusie: in dichtbevolkt gebied liever Nederlands model, geeft meer zekerheid. Zweden kan elk moment alsnog ontploffen.

    2. Ik kijk alleen maar naar de cijfers, die spreken inmiddels voor zich.
      (UPDATE: maar die veranderen wel!)
      Punt 5: New York heeft 19 miljoen inwoners, niet echt een kleine hotspot. De projectie van de cijfers (bijna 1% sterfte) is heel realistisch omdat dit ook in de praktijk al blijkt (in een kleine hotspot weliswaar). En omdat je het in de grafiek wel heel duidelijk ziet.
      (UPDATE ik had hier wel rekenfouten, de getallen zijn minder dramatisch, eerder 0,7%)

      Verder zie je dat de lockdown overal werkt en tot vijfduizend keer minder slachtoffers geeft. Dat zie je in de cijfers, letterlijk. Geen projectie dus.
      UPDATE: dit bleek later toch wel veel minder

      De lockdown is dus enorm positief voor de economie: Iedereen kan na 2 maanden weer aan het werk, in Nederland EIND APRIL AL voor veel beroepen en bedrijven, onder strenge voorwaarden uiteraard. Scholen / kerken / festivals / campings moeten nog wat langer gesloten blijven, half juni of zo. Ook begrijpelijk. Scholen hebben niet eens problemen gehad, want die gingen gewoon online door.

      Doe je geen lockdown, dan krijg je een enorme oversterfte (10x de griep), veel paniek, veel economische ellende, zeker op de langer termijn, en grote kans op langdurige recessie. New York en de rest van Amerika zal dat ook gaan inzien, zij hoeven alleen maar naar de cijfers van de rest van de wereld te kijken.

      Sinds vandaag heb je alle cijfers en alle conclusies. Geen twijfels meer.
      UPDATE: nou ja, het ligt net een beetje anders inmiddels…

  28. Oversterfte klopt altijd, zeg je. Er gaan meer mensen dood dan normaal als in hotspots zoals San Marino niet wordt ingegrepen. Snap ik.

    Voortbordurend op Denise:

    1. Betekent dit dat Corona bij voornamelijk (90%) onfitte mensen het wat oneerbiedig gezegd laatste zetje geeft?

    2. Is het eigenlijk niet onmogelijk om Corona 100% vaststellen met de huidige tests? Is het niet zo dat nu geen enkele test met zekerheid Covid-19 kan vaststellen, omdat ze maximaal vaststellen dat iemand *een* Corona te pakken heeft?

    3. Is de nu vastgestelde sterfte gebaseerd op het tellen van de doden MET Corona in plaats van het tellen van de doden AAN Corona?

    4. Als je al spreekt van 60 miljoen wereldwijd (bijna gelijk aan de jaarlijkse sterfte) is de prijs van het naar beneden brengen ervan, door onfitte mensen die toch al niet lang zullen leven nog eventjes in leven te houden, het waard dat de hele wereldeconomie wordt gedood, met alle gevolgen ook voor de sterfte van dien?

    1. 1. Ja, maar 90% lijkt mij hoog, kan ook 50% zijn of zelfs 30%.
      UPDATE: juist wel 90% inderdaad.
      2. Is nu niet duidelijk, testen is wel belangrijk, zie de extreem lage sterfte in landen die veel testen
      3. Ja
      4. 60 miljoen EXTRA doden, oversterfte dus! Bij de dreiging van 12x zoveel doden als de zwaarste griep is het economisch zeer verstandig om in te grijpen. Kijk o.a. naar China en Korea waar ze na twee maanden lockdown gewoon weer aan het werk kunnen, en waar de economie nu sterker aantrekt dan elders. Bovendien zien zij het effect van hun lockdown nu in vergelijking met de rest van de wereld: Europa is 100x erger, New York is 1000x erger. Zij zijn hun regeringen dankbaar.

  29. Heel goed blog. Dankje.

    Je schrijft: ‘De cijfers uit China kunnen juist weer te laag zijn, omdat zij misschien alleen 100% Corona zouden kunnen tellen.’ Maar is dat niet onmogelijk, Corona 100% vaststellen met de huidige tests? Is het niet zo dat nu geen enkele test nog met zekerheid Covid-19 kan vaststellen, omdat ze maximaal vaststellen dat iemand *een* Corona te pakken heeft?

    De 0,8% is in je verhaal een belangrijk getal. Maar is dit niet gebaseerd op het tellen van de doden MET Corona in plaats van het tellen van de doden AAN Corona? Dat laatste is wat je wil om aan zuivere cijfers te komen, maar is door de gebrekkige tests waarschijnlijk niet mogelijk.

    Dus zitten we met onzuivere getallen, waardoor de 0,8 mogelijk veel te hoog is.

    Als zoals verteld bij Jinek 90% van de mensen die dood gaat te dik is, onderliggend lijden heeft en het niet lang meer maken en door Corona over de rand worden gejaagd – vreselijk, want ze sterven in eenzaamheid – kun je dan wel spreken van 0,8 en dus van 60 miljoen?

    En zelfs als je al spreekt van 60 miljoen wereldwijd (bijna gelijk aan de jaarlijkse sterfte) is de prijs van het naar beneden brengen ervan, door onfitte mensen die toch al niet lang zullen leven nog eventjes in leven te houden, waard dat de hele wereldeconomie wordt gedood, met alle gevolgen ook voor de sterfte van dien?

    1. Die 0,8 is inmiddels vandaag al 1% (San Marino). Dat is meer dan 12x de sterfte van de ergste griep, en New York stevent daar op af, volgens de grafiek. Veel getallen zijn inderdaad onzuiver, maar OVERSTERFTE klopt altijd. En de oversterfte in Nederland zit sinds 3 april nu ook VER boven de ergste griep. Kijk maar naar die grafiek. Refresh je browser voor updates. En dank voor je reactie!

      UPDATE: cijfers van San Marino klopten helemaal niet, die waren zo’n 10x te hoog…
      Cijfers van New York klopten ook niet geheel

  30. Het zegt allemaal niet als we niet PRECIES weten waar de test positief op uitslaat.
    En de GIGA factor is de effectieve behandeling met oa hydroxychloroquine en zinc.
    Wie stierf er nog na behandeling daarmee? Ik vond alleen overweldigend succesvolle onderzoeken.
    Het werkt verdorie zelfs preventief.

    Als we alle mensen die in het afgelopen jaar hydroxycloroquine namen voor andere redenen, hoeveel % is besmet of heeft tegenstoffen?

    We kunnen praten en praten, maar als doktoren nog mogen wegkijken van genezende behandelingen (een GGD directeur zei dat deze week nog tegen een burgemeester), is de echte vraag: wat gaan we met het hele medische stelsel doen? Dit kán zo niet langer.
    Teveel invloed vanuit rijke sponsoren met zieke indeeën van verplichte vaccinaties en implantaten voor het volgen van mensen. Wegnemen burgerlijke rechten als je niet de laatste Windows update hebt. Vaccin erger dan het virus.

  31. In Frankrijk begon de lockdown ofwel het confinement op dinsdag 17 maart om 12 uur precies. Het wordt strikt nageleefd op straffe van stevige boetes. Mogelijk is dat de verklaring onder de franse grafiek betreffende de kruising.

  32. Voor die die Duits kunnen is hier een zeer uitgebreid Artikel met elke dag updates sinds ergens midden maart. Er zijn ook links naar andere talen, maar dit lijken geen vertalingen (iig de NL versie niet) Geeft aan dat de meeste cijfers niet helemaal kloppen en dat er mogelijk meer doden zijn door bijvoorbeeld paniek. Je noemt het al ‘nocebo’. Daarnaast zorgt die quarantaine voor eenzaamheid en sociale connecties zijn enorm belangrijk voor onze gezondheid. En leuk dat je Wim Hof noemt! Kan zeker helpen als we naar natuurlijke methoden kijken om ons immuunsysteem te versterken!
    https://swprs.org/covid-19-hinweis-ii/

  33. Ik snap je emotionele reactie, Elisabeth, maar waar het om gaat is dat we moeten zorgen dat de sterfte als gevolg van de aanpak, dus de crisis, niet groter wordt dan de sterfte door het virus.

    Ben benieuwd naar je reactie op Felice, AartJan. Goed werk doe je hier met je blog, wou ik nog even zeggen.

  34. Steek een rietje in je mond knijp je neus dicht en doe het daarmee wekenlang .Mooi hoor dat het sterftecijfer meevalt .Het gaat om mensen hoor geen cijfertjes .En ik kan je vertellen dat je op deze manier niemand dood wenst .En ben ik dan nu immuun ook dat is niet zeker dus heel voorzichtig zijn met bewijzen van immuniteit lijkt me ..Ben nu 8 weken verder en bepaald niet fit nog .En wie weet word ik dat ook niet meer .

  35. De cruciale vraag is volgens mij: wat was er gebeurd als we het heel anders hadden gedaan, bijvoorbeeld niets, geen lockdown.

    Nu wordt soms gezegd dat de lage sterfte in Nederland het gevolg is van de relatieve lockdown, maar ik heb het idee dat dat niet klopt. Wat denk jij?

    Ik denk dat als we bijvoorbeeld niets hadden gedaan (zoals we ook de sterfte accepteren van de gewone griep, van de hart- en vaatziekten, etc) dat het aantal doden dan niet onrustbarend veel hoger was geweest dan van een flinke griepgolf. Mogelijk hadden de ic’s het niet aangekund, maar dat is ook iets dat je kunt accepteren.

    Ik krijg het idee dat beleidsmakers en media het idee hebben dat er vele honderdduizenden zouden zijn gevallen als we niet hadden ingegrepen. Maar volgens mij is daar geen enkel bewijs voor. Pure speculatie, lijkt me.

    Is het niet zo dat nu we hebben ingegrepen de sterfte door de crisis hoger zal worden dan als we niets hadden gedaan? Zijn er cijfers die dit idee kunnen bevestigen of ontkennen voor zover je weet, AartJan?

    1. In die categorie kan je volgens mij goed kijken naar sommige landen in Afrika en/of Zuid-Amerika, waar de mogelijkheden soms beperkt zijn om maatregelen te nemen.

    2. Ja de sterfte is zo’n 1000x hoger als er geen maatregelen zijn. Dat kun je nu al zien aan de grafieken. En niet-ingrijpen geeft ook economische problemen, want niemand wil of kan meer handel voeren met zo’n land. Voor rijke landen is het sowieso geen optie om NIET in te grijpen.

      1. Hoeveel doden denk je dat er zouden zijn gevallen in Nederland als we niets hadden gedaan, Aart Jan? En hoeveel doden zouden er zijn gevallen in het atypische (oude mensen, altijd al hoge sterfte door griep, geen schone lucht) Bergamo als daar niets was gedaan?

        Nederland: 2014/2015: 8600 extra doden, 2018: 9400 extra sterfgevallen.

        Hoeveel doden in Nederland als we niets hadden gedaan? Dat is de vraag. Wat denk je, en op basis van welke cijfers, dat het antwoord is, AartJan? Ben ik benieuwd naar, want dat aantal moeten we afzetten tegen het aantal toekomstige doden als gevolg van de komende crisis.

        Plus een belangrijke vraag is hoeveel Coronadoden in feite mensen zijn die niet DOOR maar MET Corona zijn gestorven.

        1. Nu kun je al zien dat niet-ingrijpen 100 tot 1000 keer zoveel doden oplevert. Kijk nu naar Korea, China, IJsland of Noorwegen, die zijn er het snelst en het beste bij met ingrijpen, testen en tracen. Daar zijn er 0,0002% doden. En kijk ter vergelijking naar New York: dat wordt zo te zien 0,8% over drie-vier weken (als ze niet ingrijpen). Dat betekent Wereldwijd gezien:
          1,5 miljoen doden met streng ingrijpen, een kwart van een zware griep
          of 60 miljoen doden zonder ingrijpen, 12x zo erg als een zware griep
          En het stukje “Is het aantal doden wel betrouwbaar” beantwoordt je laatste vraag.

  36. Eindelijk iemand die hetzelfde idee had! Het aantal besmettingen of doden per land is een irrelevant cijfer om te zien welk land de beste aanpak heeft…

  37. Hi Aart-Jan , lees je blog altijd met veel plezier, vooral als het over hoofdtelefoons etc gaat. Ik zie bij het onderwerp Covid-19 dat er vooral ook bij de briefschrijvers een opmerkelijke kentering van mening komt. Nu jongeren, veelal studenten, in de gaten krijgen dat ze niet direkt in de gevarenzone zitten, zijn ze plots wel heel erg makkelijk om voor ” laat het toch los, en laat iedereen geïnfecteerd worden “, ” economisch gaat het ons meer doden opleveren dan de ziekte zelf ” ( zitten die dan zonder eten ofzo !? )
    De gouverneur van Texas verkondigde eergisteren dat de ouderen van het land zich maar op moesten offeren; het zou anders economisch veel te veel geld kosten…
    Ik ga alle onzin hier niet herhalen, maar aub Aart-Jan, je bent een verstandige jongen: laat je niet door die grafieken gek maken ! Het is zeer zeker geen gewone griep ! Kijk met je gezonde verstand naar de realiteit: iedere dag legervrachtwagens met lijken van Bergamo naar andere crematoria 80 km verderop, omdat de crematoria in Bergamo de lijken niet snel genoeg meer opgestookt krijgen. Ik woon in Spanje, en rond Madrid hebben ze nu al ( terwijl ze op de tijdschaal achter Italië lopen ) overvolle crematoria, en hebben ze de ijsbaan gevorderd om de doden zolang te bewaren. Dit is niet bij ‘normale ‘ griepjaren ! Stop die nonsens ! Dit is geen massa hysterie: Dit is nu werkelijk aan het gebeuren, en komt mischien naar Nederland. Met v/d straat af blijven kunnen we de aantallen bij de ziekenhuizen wat vertragen, en zo de zorg verlichten. Ga nu niet ff allemaal de gouverneur van Texas uithangen, en door buiten gewoon maar rond te sjouwen mede schuld dragen aan het elimineren van een groot deel van onze bejaarden en longpatienten.
    Overigens zijn er wél jongeren aan overleden, en ook kern gezonden ( gisteren nog in Brussel, altijd gesport, kerngezond, in 5 dagen dood ) Ben blij als je niet bij de groep hoort waar de klappen gaan vallen, maar ga nu ook niet met z’n allen bij elkaar een flesje Corona op slobberen, omdat het toch maar ” bejaarden ” zijn die het krijgen. Hebben jullie dan totaal geen medegevoel !? Boodschap blijf vooral een genuanceerde mening houden, en kritisch denken, vooral doen natuurlijk, ook over dit onderwerp, maar blijf wel een gezond overzicht houden, en blijf solidair met elkaar, ook al kost het wat centen. Mijzelf trouwens gaat het veel centen kosten, ik verhuur accomodatie aan toeristen; dwz de komende maanden geen inkomen, nul. Toch blijf ik binnen, ga met mondkapje* op naar de super, met de hoop dat de oudjes en mensen met copd etc in mijn buurt er over een paar maanden nog steeds zijn.
    * mondkapje gereinigd via eigen systheem: Aart-Jan schrijf daar aub iets over. Goede ideën om mondkapjes te hergebruiken/ reinigen. Wij gebruiken 70% alcohol met mondwater, dat versproeien over het kapje na gebruik, en daarna in de zon ( UV ) laten drogen. Anderen zijn duikmaskers om aan het bouwen tot beademingsapparatuur.
    Vandaag was ik kritisch op de content, maar lees je blog altijd met ontzettend veel plezier
    Groeten uit Spanje, Frank

      1. Frank heeft gelijk dat het een nasty virus betreft dat ook jongeren kan raken. Toch is de vraag of er straks meer doden zijn te betreuren door de komende crisis dan door corona. Want ook de crisis van een stilstaande economische wereld met gratis gedrukt inflatiegeld gaat direct en indirect doden opleveren. Is daar nu al iets over te zeggen, AartJan?

        1. Jazeker, zie mijn comment hierboven ergens. Die ramp, en zelfs het aantal doden ten gevolgen van de lockdown kunnen we pas over een maand inschatten. Maar zoals het er nu uitziet is de massahysterie al over. En dan gaan we binnenkort, ik schat over 3 weken alweer terug naar het normale leven. UPDATE: over twee maanden. En 10.000 doden.

  38. “Een mutatie is altijd erger, want mildere mutaties overleven niet lang.”
    Dit is gewoon lulkoek. Verschillende eigenschappen van het virus kunnen muteren, zoals de besmettelijkheid, incubatietijd, welke ziekteverschijnselen. En die eigenschappen kunnen zowel sterker of zwakker worden.

    “`Ik zou me daarom graag als vrijwilliger willen aanmelden om me te laten infecteren. Met daarna een quarantaine van twee weken en een certificaat dat ik Certified Corona Immune ben”.
    Hoezo denk je er na twee weken vanaf te zijn? Misschien lig je wel vier weken in coma aan de beademingsapparatuur een IC-bed bezet te houden. Denk goed na voordat je dit soort baarlijke nonsens verkoopt.

    Je grafiekjes zijn zeker interessant, maar doe liever niet aan interpretaties.

  39. Nog meer Italië-nieuws:

    WOW! Yeah, they all had COVID-19. But three-quarters of them also had hypertension, a third had diabetes, a third had ischemic heart disease, a quarter of them had atrial fibrillation tossing clots into the bloodstream, and so on down the list.
    https://wattsupwiththat.com/2020/03/24/the-italian-connection/

    en

    Er vallen in Italië meer doden door de normale seizoensgriep dan door #COVID19NL In 2016/17 zelfs ongeveer 4200 per (seizoens)maand.
    https://twitter.com/patricksavalle/status/1242361308848238592

  40. Voor het eerst dat ik gewoon een ( wiskundig) compleet verhaal lees, met veel antwoorden op vragen die bij mij opkwamen de laatste dagen…
    Kan natuurlijk aan mijn “bubbel” liggen, maar toch.

    Super AartJan !

  41. Interessant blog, hoor. Goed bezig. Hier https://www.wodarg.com is een arts bezig met de andere kant van het verhaal. Een kant waarvoor in de reguliere media vaak geen plaats is omdat het onafhankelijk nadenken vraagt, buiten de bestaande kaders durven denken.

    1. Tjee. Dank. Ik heb het min of meer gelezen/begrepen, en hier ook verwerkt in de update van vandaag. Conclusie: het is minder dan de gewone griep, sterker nog, het is het al tientallen jaren bekende onderdeel van de griep, en niets anders. Wat eigenlijk uit mijn cijferonderzoek ook al bleek. Het is dus allemaal een massahysterie.

      1. Je schrijft: ‘Vrijwel iedereen zal het overleven, wat we ook doen. Volgens de ergste Italiaanse cijfers (22 maart) overleeft 99,992% van de bevolking het.’

        Tel daar de inzichten van Wodarg bij op, en Ioannidis https://www.statnews.com/2020/03/17/a-fiasco-in-the-making-as-the-coronavirus-pandemic-takes-hold-we-are-making-decisions-without-reliable-data/ en de paniek die de oefening vorig jaar bezorgde bij de autoriteiten: ’65 million people died in the first eighteen months’ https://www.youtube.com/watch?v=AoLw-Q8X174

        Kom je dan niet uit bij: Ja, het Coronavirus is ernstig en je wil het niet krijgen en er zullen mensen aan sterven, misschien zelfs wel meer dan aan de gewone griep, maar het aantal doden als gevolg van de komende economische crisis is vele malen hoger?

        1. Inderdaad. Ik kan de eerste doden al bijna aanwijzen die niet door Corona komen maar door de crisis.
          Ouderen die niet naar een verzorgingstehuis meer mogen, maar nu versneld in de war en dement raken, alleen thuis wonen, niet meer goed voor zichzelf kunnen zorgen: dat loopt geheid slecht af.
          Mensen in paniek die ziek worden omdat ze imaginair denken dat ze ziek worden, en dan dus ECHT ziek worden.
          Mensen die denken – nee, weten – dat dit het eind van de wereld is.
          Mensen die nu totaal geen inkomsten meer hebben. En dus geen toekomst.
          Mensen die hun bedrijf in 1 maand failliet zien gaan. Die hun huis kwijt zijn, voor een ton minder dan ze net hebben gekocht.
          De pensioenen die nu grotendeels al verdampt zijn.

          1. Deze reactie van je, maar dan weergegeven met bronnen, geplaatst naast de reguliere reactie, dat zou waardevol zijn.

            Dus aan de ene kant de inspanningen zoals we die nu zien (lockdown, IC, ziekte voorkomen en levens redden) naast de economische gevolgen (waaronder sterfte, economische verliezen, verdampte pensioenen, maatschappelijke onrust, privacy-inperkingen, alle persoonlijke, zakelijke, maatschappelijke verliezen die nu worden geleden).

            Dan schep je overzicht en wordt voor je lezers het perspectief duidelijk. Bijvoorbeeld dat de inzet nu relatief veel te groot is: het gaat ons meer kosten dan het oplevert. Zie ook term qualy, quality-adjusted life year.

    1. Dank! Dat is inderdaad het beste en belangrijkste artikel. Erg helder en goed geschreven. Ik heb het allemaal kort hier ook nu verwerkt in de tekst, inmiddels.

  42. Hoewel containment theoretisch interessant is, is het praktisch erg lastig uit te voeren zoals blijkt in Italië waar ik zit. Verder wil ik nog wel wat vraagtekens plaatsen bij China’s cijfers en strategie, die moeilijk te verifiëren zijn… face saving is erg belangrijk in Aziatische culturen.

  43. Bij een total-lockdown heb je vlg mij meer tijd nodig dan 3-4 weken: iemand die binnen een huishouden (een groep binnen een huis waar iedereen in de lock-down periode bij elkaar is) nu nog niet weet dat hij besmettelijk is, kan ergens binnen de eerste twee weken (want: incubatietijd) na de start van de lock-down anderen in het huishouden besmetten. Ook bij die besmetting heb je twee weken (de incubatietijd) nodig voordat je zeker weet dat dat huishouden virus vrij is. Maar als iemand van die tweede besmetting ziek wordt, moet je nog de tijd van ziekte er bij optellen, want dan is diegene ook nog besmettelijk. Dit scenario gaat zich op de schaal van ongeacht welk land dan ook altijd voordoen. Hoe lang moet je als land in lock-down? Ik denk minimaal 8-9 weken.

    En stel dat je als land dan virus vrij bent, dan zou je dus je grenzen dicht moeten houden, want je kunt mensen uit landen die niet 100% zeker virusvrij zijn niet toelaten, want dan introduceer je weer besmettingsgevaar.

    Al met al vind ik het – op voorhand – erg lastig inschatten welk van de scenarios die premier Rutte schetste op maandag 16 maart ’20 de beste is.
    NL kiest voor scenario 1: een soort gecontroleerde uitbraak met als doel een niet te grote piek in de ziekenhuizen en wel als gemeenschap zo snel mogelijk immuun zijn; ik kom in het Nederlandse scenario getallen tegen van 12.000 doden als je de statistieken toepast.
    Vele landen kiezen scenario 3: total-lock down. Vraag bij dit scenario is vooral: wanneer hef je die op, wanneer is het veilig, aangezien je niet kiest voor gemeenschappelijke immuniteit. En wanneer open je je grenzen weer?

    In scenario 1 / het NL scenario wordt het vanuit (op z’n minst) economisch oogpunt zeer interessant om te weten welke mensen niet meer besmet kunnen raken cq resistent zijn. Die mensen kunnen namelijk geheel weer worden ingezet in de economie en de maatschappij! Persoonlijk is het natuurlijk ook erg fijn om te weten dat je niet meer ziek kunt worden en niet meer anderen kunt besmetten.
    Ik denk dat statistici e/o econometristen kunnen uitrekenen vanaf wanneer in deze uitbraak en hoe vaak je mensen zou moeten testen.
    Dit lijkt me een kosten-baten analyse waard

    1. Precies! Dank, erg helder.
      Daarom zou ik me graag aanmelden als vrijwilliger om gecontroleerd ziek te worden. Met een test als bewijs over wanneer ik weer beter ben en niemand meer kan besmetten. En aan het werk kan.

      1. Ik heb bij een bevriend arts de vraag uitstaan of testen op immuniteit/antistoffen anders cq goedkoper is dan testen op aanwezigheid van het virus. Het antwoord zal ik hier plaatsen.

        Ik zou me ook graag aanmelden, uit redelijk egoistisch perspectief maar ook economisch…als zzp’er wil ik het label ‘immuun’ graag hebben :-)

          1. Oorzaak en gevolg helder, zeker met de info vanuit reacties.
            Misschien hoort hierbij ook het gevolg op langere termijn v.w.b. aangetaste longen enandere effecten in verhouding tot andere gelijke infecties?

    1. Dank je! Die is briljant. Ik heb het nu ook verwerkt in de blog.
      De conclusie is in ieder geval: containment works.
      “China has demonstrated to us that containment works: the complete lockdown of Wuhan did not lead to starvation or riots, and it has allowed the country to prevent the spread of large number of cases into other regions.”

      1. Bach zegt: ‘Don’t tell your friends to flatten the curve. Let’s start containment and stop the curve.’

        Concreet: ‘severe containment measures, which include widespread testing, quarantines, movement restrictions, travel restrictions, work restrictions, supply chain reorganization, school closures, childcare for people working in critical professions, production and distribution of protective equipment and medical supplies.’

        In hoeverre is dat anders dan ‘flattening the curve’ en/of zoals wij het in Nederland doen?

        En is de ‘effective treatment’ waarover hij spreekt niet de herd immunity die je bereikt met flattening the curve?

        1. Hij zegt dat we net zo streng moeten zijn als in China en Korea. En dat zijn we ook wel, sinds zondag, dus nu gaat het misschien beter in NL. Behalve dan dat wij hier lang niet zo streng kunnen zijn. En we doen niet aan testing en tracing. Dus bij ons is het een tussenweg. De tijd zal het leren.

        2. Hij bedoelt met de “effective treatment” de snelle superstrenge containment. Dus niet de herd immunity op de lange termijn.

    2. Op z’n minst kies je in deze blog voor de juiste insteek bij het beoordelen van dit nieuwe griepvirus en de maatregelen daaromtrent: feiten en gegevens cq. harde cijfers en andere data. Niemand heeft de echte wijsheid in pacht, maar feitelijke benaderingen als deze zijn eem verademing bij de blinde paniek en emotie die je veel ziet en hoort.
      Waar ik nog benieuwd naar ben: op een plek als de Griekse eilanden, maar ook andere eilanden, is het virus snel “bedwongen”. Slechts een zeer beperkt aantal inwoners van die eilanden heeft het virus gehad en is dus immuun. Zal het virus daar niet alsnog om zich heen grijpen, àls ze het toerisme weer (willen) opstarten? Ia daar nog iets zinnigs over te zeggen? Bijvoorbeeld dat dit soort toeristische “enclaves” gezien de gekozen aanpak aldaar geen mensen van buitenaf kunnen toelaten tot er een medicijn is?

      1. Theoretisch wel ja. Maar omdat de slachtoffers gemiddeld 80 zijn en met slechte gezondheid, kunnen strenge maatregelen als buitenproportioneel gezien worden. Als toerisme niet mogelijk is dan is zo’n eiland nog veel slechter af.

  44. Nieuws gaat altijd over context. (Daarom is het ook zo lastig dat je geen data boven je blogs zet, maar wel spreekt over ‘recent’ of ‘laatst’). Dus wat bij deze grafiek heel goed zou zijn is als eea werd vergeleken met de gewone griep.

      1. Prima, maar wat ik bedoel is dat je de grafiek eigenlijk beter in een context zet van de gewone griep, dus dat het beter is om beide grafieken tegelijk te laten zien.

        1. Ja dat is inderdaad beter. Het aantal doden aan “gewone griepen” in Nederland varieert tussen de 2.000 en 10.000 per jaar. Maar er zijn vele soorten, en elke griepgolf is een ander virus. Je kan dezelfde griep niet twee keer krijgen. Dank, ik heb het toegevoegd.

        2. Dat ontbreekt inderdaad TOTAAL en geeft een enorm goed perspectief. Het aantal relatieve doden per land. In China nu bijvoorbeeld 0,0002%, en dat is ook al gestabiliseerd. Dat is bijna niks, vergeleken met andere griepjes (soms 0,2%). Dank!

  45. Allemaal leuk, maar in NL wordt nauwelijks getest; ik heb het virus zo goed als zeker gehad en overgedragen aan mijn gezien maar de ggz test mij niet omdat ik niet voldoe aan de richtlijnen van de GGD; in NL is het aantal infecties waarschijnlijk 10x zo hoog als aangenomen.
    In een land als Z Korea waar 10.000 testen per dag worden gedaan lijkt het in een tabel erger dan NL maar dat is natuurlijk gelul.

Geef een reactie